# Devlet Destekli Alacak Sigortası

> Devlet Destekli Alacak Sigortası, işletmelerin vadeli mal ve hizmet satışlarından doğan ticari alacaklarının, alıcının ödeme yapamaması hâlinde poliçede belirlenen oran ve limitler çerçevesinde tazmin edilmesini sağlayan bir sigorta ürünüdür. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için devlet destekli bir havuz üzerinden yürütülür.

> **Limit yoksa teminat da yoktur**
> Poliçeniz olması, yaptığınız her satışın sigortalı olduğu anlamına gelmez. Teminat, yalnızca sigortacının o alıcı için limit tahsis ettiği tutar kadar işler. Limit verilmemiş bir alıcıya yapılan satış veya tahsis edilen limitin üzerine çıkan kısım tamamen sizin riskinizdedir. Yeni bir müşteriye vadeli satış yapmadan önce limit talebinde bulunun ve onayı yazılı olarak bekleyin.

## Nedir?

Alacak sigortası, hasarın fiziksel olmadığı ender branşlardan biridir. Burada zarar yanan bir depo ya da devrilen bir araç değil, gelmeyen bir ödemedir. Poliçe, satışın karşılığının tahsil edilememesi riskini işletmenin bilançosundan alıp sigortacıya devreder.

Sistemin çekirdeği limit tahsisidir. Sigortacı, sizin satış yaptığınız her alıcı için ayrı bir kredi değerlendirmesi yapar ve o alıcıya ne kadarlık vadeli satışın teminat altında olacağını belirler. Tahsis edilen limitin üzerindeki satışlar sigortasızdır. Bu yüzden poliçe, aynı zamanda bir müşteri risk taraması işlevi görür: sigortacının limit vermediği bir alıcı, sizin de dikkatle yaklaşmanız gereken bir alıcıdır.

Ödeme, fatura vadesi geçer geçmez yapılmaz. Vade dolduktan sonra poliçede tanımlı bir bekleme süresi işler; bu süre boyunca alacağın tahsili için adım atılması ve sigortacının bilgilendirilmesi beklenir. Süre dolduğunda ve tahsilat gerçekleşmediğinde tazminat gündeme gelir.

Devlet desteği, ürünü ticari alacak sigortasından ayıran noktadır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin yalın ticari koşullarda erişmekte zorlandığı bu teminat, devlet destekli bir havuz üzerinden ve tanımlı ciro eşikleri içinde sunulur. Başvuru koşulları ve eşikler mevzuatla belirlendiği ve dönemsel olarak güncellendiği için güncel şartları başvuru öncesinde teyit etmek gerekir.

## Neyi karşılar?

- Yurt içi vadeli satışlardan doğan ticari alacağın tahsil edilememesi
- Alıcının iflas, konkordato veya benzeri hukuki süreçlere girmesi
- Alıcının ödeme güçlüğü nedeniyle vadesinde ödeme yapmaması (uzayan temerrüt)
- Poliçede tahsis edilmiş limit çerçevesinde alacağın belirlenen oranda tazmini
- Her alıcı için ayrı kredi değerlendirmesi ve limit tahsisi hizmeti
- Alacağın takibi sürecinde sigortacının yürüttüğü tahsilat çalışmaları
- Poliçe kapsamındaki alıcılara ilişkin risk izleme ve limit güncelleme

## Neyi KARŞILAMAZ?

- Sigortacı tarafından limit tahsis edilmemiş alıcılara yapılan satışlar
- Tahsis edilen limitin üzerinde kalan satış tutarları
- Poliçe başlangıcından önce vadesi geçmiş veya sorunlu hâle gelmiş alacaklar
- Peşin satışlar ve poliçede tanımlı vade dışındaki işlemler
- Malın ayıplı olması, eksik teslim veya sözleşmeye aykırılık nedeniyle alıcının haklı olarak ödemeyi durdurduğu durumlar
- Grup şirketleri ve ilişkili taraflar arasındaki satışlar
- Faiz, gecikme zammı, cezai şart ve kur farkı gibi asıl alacağın dışındaki kalemler
- Poliçedeki muafiyet oranına düşen pay — tazminat her zaman alacağın tamamı değildir

## Kimler için uygun?

- **Vadeli satış yapan imalatçı ve toptancılar** — Cironun büyük bölümü açık hesapla dönüyorsa, tek bir büyük alıcının ödeyememesi işletmenin öz kaynağını doğrudan aşındırır.
- **Müşteri yoğunlaşması yüksek işletmeler** — Cironun önemli bir kısmı birkaç alıcıdan geliyorsa risk dağılmamıştır. Bu profilde tek bir tahsilat sorunu, yıllık kârın tamamını silebilir.
- **Yeni pazarlara veya yeni müşterilere açılanlar** — Tanımadığınız bir alıcıya vadeli satış yapmak, ticari bir karardan çok bir bahistir. Limit tahsisi, bu kararı verilerle destekler.
- **Banka finansmanı kullanan işletmeler** — Alacakların sigortalı olması, bazı finansman görüşmelerinde işletmenin risk profilini iyileştiren bir unsur olarak değerlendirilebilir.
- **Nakit döngüsü dar olan KOBİ'ler** — Hammadde peşin alınıp ürün vadeli satılıyorsa, aradaki fark işletme sermayesinden karşılanır. Gecikmeyen bir tahsilat bu döngünün tek şartıdır.
- **Alacak takibini kendi içinde yürütemeyenler** — Küçük ekiplerde hukuki takip hem zaman hem maliyet yaratır. Poliçe, bu süreci sigortacının üstlenmesini sağlar.

## Yanlış bilinenler

- **Yanlış:** Limit onayı beklemeden vadeli satış yapmak
  **Doğrusu:** Teminat, tahsis edilmiş limit kadar işler. Yeni alıcıya satıştan önce limit talebi açın ve yazılı onayı bekleyin.
- **Yanlış:** Limitin üzerine çıkan satışı sigortalı sanmak
  **Doğrusu:** Aşan kısım tamamen sizin riskinizdedir. Sipariş limiti aşıyorsa ya limit artışı isteyin ya da fazlasını peşine çevirin.
- **Yanlış:** Gecikmeyi 'nasılsa öder' diye bildirmemek
  **Doğrusu:** Bildirim süresi kaçırıldığında tazminat hakkı zayıflar. Vade geçtiği anda süreci başlatmak, ilişkiyi bozmadan da yapılabilir.
- **Yanlış:** Ödemeyen alıcıya satışa devam etmek
  **Doğrusu:** Sigortacının onayı olmadan yapılan yeni satışlar teminat dışı kalabilir ve mevcut dosyayı da etkileyebilir.
- **Yanlış:** Teslim belgelerini düzensiz tutmak
  **Doğrusu:** İrsaliye ve teslim kaydı olmayan bir alacağın varlığı tartışmaya açılır. Belgeleri fatura ile birlikte arşivleyin.
- **Yanlış:** Tazminatın alacağın tamamı olacağını varsaymak
  **Doğrusu:** Poliçede bir tazminat oranı ve muafiyet bulunur; bir bölüm her zaman işletmede kalır. Bütçenizi bu oranı bilerek kurun.

## Primi etkileyen unsurlar

- **Sigortalanacak ciro** — Prim, teminat altına alınan vadeli satış hacmi üzerinden hesaplanır; hacim büyüdükçe toplam prim artar.
- **Sektör ve alıcı profili** — Alıcıların faaliyet gösterdiği sektörlerin ödeme performansı ve temerrüt istatistikleri fiyatlamaya girer.
- **Ortalama vade süresi** — Vade uzadıkça alıcının mali durumunun değişme ihtimali ve dolayısıyla risk artar.
- **Müşteri yoğunlaşması** — Cironun az sayıda alıcıya bağlı olması riski yoğunlaştırır ve primi yukarı çeker.
- **Geçmiş tahsilat performansı** — İşletmenin önceki dönemlerdeki gecikme ve şüpheli alacak kayıtları değerlendirmeye alınır.
- **Muafiyet ve tazminat oranı** — Alacağın ne kadarlık bölümünün sizde kalacağı tercihi primi doğrudan etkiler.
- **Devlet desteği** — Uygun ölçekteki işletmeler için primin bir bölümü devlet destekli havuz kapsamında karşılanır.

## Gerekli belgeler

- Vergi levhası ve ticaret sicil bilgileri
- Son döneme ait mali tablolar ve ciro bilgisi
- Vadeli satış yapılan alıcı listesi ve talep edilen limitler
- Ortalama vade süresi ve satış koşullarını gösteren bilgi
- Geçmiş dönem tahsilat performansı ve varsa şüpheli alacak dökümü
- İmza sirküleri ve yetkili kişi bilgileri

## Alacağınız tahsil edilemezse ne yapmalısınız?

Bu branşta hasar tek bir anda oluşmaz, zamana yayılır. Bu yüzden süreç, vadenin geçtiği günden itibaren atılan adımların kayıt altına alınmasına dayanır; geç bildirim en sık karşılaşılan hak kaybı sebebidir.

1. **Vade geçtiğinde bildirimi başlatın** — Fatura vadesi geçtiği anda alıcıyla yazılı temasa geçin ve durumu sigortacıya bildirin. Poliçede vadeden sonra bildirim için tanımlı bir süre vardır; bu sürenin kaçırılması teminatı etkiler.
2. **Satışı belgeleyen dosyayı hazırlayın** — Sipariş, sözleşme, irsaliye, fatura ve teslim kayıtlarını bir araya getirin. Malın teslim edildiğini kanıtlayan belge, alacağın varlığının temelidir.
3. **Alıcıyla yazışmayı kayıt altında yürütün** — Sözlü ödeme sözlerinin hükmü sınırlıdır. Ödeme talebinizi ve alıcının yanıtlarını yazılı kanal üzerinden yürütün; bu yazışmalar dosyanın parçası olur.
4. **Yeni satışı durdurun** — Ödemesi gecikmiş bir alıcıya vadeli satışa devam etmek, çoğu poliçede teminatı zayıflatır. Sigortacının onayı olmadan aynı alıcıya yeni limit kullanmayın.
5. **Bekleme süresini takip edin** — Poliçede tanımlı bekleme süresi boyunca tahsilat çabaları sürer. Süre dolduğunda ve ödeme gerçekleşmediğinde tazminat talebi resmen açılır.
6. **Tazminat hesabını kontrol edin** — Ödeme, tahsis edilmiş limit ve poliçedeki tazminat oranı çerçevesinde yapılır; faiz ve kur farkı gibi kalemler kapsam dışıdır. Hesaplamayı yazılı olarak isteyin.

## Sıkça sorulan sorular

### Alacak sigortası ile çek/senet teminatı aynı şey mi?
Hayır. Çek ve senet, alacağın belgelendirilmiş hâlidir; ödenmemesi hâlinde size hukuki takip hakkı verir ama parayı garanti etmez. Alacak sigortası ise ödenmeme riskini sigortacıya devreder ve poliçedeki oran çerçevesinde tazminat öder. İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.

### Her müşterim otomatik olarak sigortalı mı?
Hayır. Sigortacı her alıcı için ayrı bir kredi değerlendirmesi yapar ve limit tahsis eder. Yalnızca limit verilmiş alıcılara yapılan ve limiti aşmayan satışlar teminat altındadır. Bu yüzden yeni müşteriye satış öncesinde limit talebi açmak, poliçenin doğru kullanımının temel şartıdır.

### Tazminat ne zaman ödenir?
Vade geçtikten sonra poliçede tanımlı bir bekleme süresi işler. Bu süre boyunca tahsilat çalışmaları yürütülür; süre sonunda ödeme hâlâ gerçekleşmemişse tazminat süreci tamamlanır. Bekleme süresinin uzunluğu poliçeden poliçeye değişir, özel şartlardan teyit edin.

### Alacağımın tamamı mı ödenir?
Hayır. Poliçede bir tazminat oranı belirlenir ve alacağın bir bölümü işletmenin üzerinde kalır. Ayrıca faiz, gecikme zammı, cezai şart ve kur farkı gibi kalemler asıl alacağın dışında olduğu için teminat kapsamına girmez.

### Devlet desteği kimler için geçerli?
Devlet destekli kapsam, tanımlı ciro eşiklerinin altında kalan küçük ve orta ölçekli işletmeler için düzenlenmiştir. Eşikler ve destek koşulları mevzuatla belirlenir ve dönemsel olarak güncellenir; bu nedenle başvuru öncesinde güncel şartları teyit etmek gerekir. Eşiğin üzerindeki işletmeler için ticari alacak sigortası çözümleri değerlendirilir.

### İhracat alacaklarım da kapsanır mı?
Devlet destekli ürün esas olarak yurt içi ticari alacaklara odaklanır. İhracat alacakları için ayrı ürünler ve kurumsal yapılar bulunur. Hem yurt içi hem yurt dışı satış yapıyorsanız iki tarafı ayrı ayrı planlamak gerekir.

### Alıcım ödemeyi mal ayıplı olduğu için durdurdu, teminat işler mi?
Hayır. Poliçe, alıcının ödeme gücü yetersizliğinden doğan riski karşılar. Malın ayıplı olması, eksik teslim veya sözleşmeye aykırılık nedeniyle doğan uyuşmazlıklar ticari bir anlaşmazlıktır ve bu teminatın konusu değildir.

### Poliçe aldığımda müşterilerim bunu öğrenir mi?
Limit tahsisi süreci sigortacı ile sizin aranızda yürür. Uygulamada bu bilgi rutin olarak alıcıya bildirilmez; ancak tahsilat aşamasına gelindiğinde sigortacının süreci devralması karşı tarafça görülebilir. Bu konudaki uygulamayı poliçe öncesinde netleştirin.

### Limit iptal edilebilir mi?
Evet. Sigortacı, alıcının mali durumundaki bozulmayı tespit ettiğinde tahsis edilmiş limiti düşürebilir veya kaldırabilir. Bu karar ileriye dönüktür: iptalden önce yapılmış satışlar kural olarak teminatta kalır, sonrasındakiler kapsam dışıdır. Limit bildirimlerini düzenli takip edin.

### Tüm cirom mu sigortalanmak zorunda?
Alacak sigortasında genellikle satışların tamamının poliçeye dahil edilmesi beklenir; yalnızca riskli görülen alıcıların seçilerek sigortalanması istenmez. Bu yaklaşım, riskin havuz içinde dengelenmesini sağlar. İstisnalar poliçe özel şartlarına göre belirlenir.

## Kaynaklar

- [Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)](https://www.seddk.gov.tr/)
- [Türkiye Sigorta Birliği (TSB)](https://www.tsb.org.tr/)
- [Mevzuat Bilgi Sistemi](https://www.mevzuat.gov.tr/)

---
Son güncelleme: 2026-09-01 · Kaynak: https://policezamani.com/hizmetler/alacak-sigortasi