# İnşaat (CAR) & Montaj (EAR) All Risk

> İnşaat (CAR) ve Montaj (EAR) All Risk Sigortası, bir yapım veya montaj projesinde işin kendisini ve şantiyedeki malzemeyi beklenmedik hasarlara karşı güvenceye alır. Bölüm I yapıyı, Bölüm II üçüncü şahıs sorumluluğunu kapsar. Şantiyedeki İŞÇİ Bölüm II kapsamında değildir; çalışanlar için işveren mali mesuliyet sigortası ayrıca gerekir.

> **Bölüm II şantiyedeki işçinizi kapsamaz**
> Üçüncü şahıs mali mesuliyet bölümü, şantiye faaliyetinden zarar gören yoldan geçeni, komşu bina sahibini ya da ziyaretçiyi korur. Sigortalının ve taşeronlarının kendi çalışanları bu bölümün istisnasıdır. Bir işçinin yaralandığı ya da hayatını kaybettiği olayda talepleri karşılayacak poliçe işveren mali mesuliyet sigortasıdır; iki poliçenin limitleri ayrı ayrı belirlenir ve genellikle birlikte düzenlenir.

## Nedir?

Bu poliçe ailesi, teminatı sayarak değil istisnaları sayarak kurulur. Yangın veya hırsızlık gibi adlandırılmış riziko ürünlerinde poliçe neyi ödeyeceğini tek tek listeler; burada mantık terstir, açıkça hariç tutulmamış her ani ve beklenmedik olay teminatın içindedir. Bu yüzden bir all risk teklifini okurken asıl mesai teminat listesine değil, istisnalar ve özel şartlar bölümüne harcanır.

Aynı mantık iki farklı işe uygulanır. CAR, ağırlığı yapım imalatında olan projeleri konu alır: bina, yol, köprü, altyapı, kazı ve betonarme. EAR ise ağırlığı makine ve ekipman kurulumunda olan işleri kapsar; üretim hattı, kazan, türbin, asansör, boru hattı ve enerji tesisi montajları bu tarafta yer alır. Bir projede ikisi de varsa hangi kalemin bedelde baskın olduğuna göre ürün seçilir ve iki tarafın en görünür farkı, montajda test ile devreye alma döneminin de teminatlandırılabilmesidir.

Poliçenin ömrü takvimden çok işin aşamalarıyla ölçülür. Güvence, malzemenin şantiyeye indirilmesi ya da imalata fiilen başlanmasıyla açılır ve geçici kabulle birlikte yapım dönemi kapanır. Ardından bakım devresi gelir: yüklenicinin sözleşme gereği eksik ve kusurları gidermekle yükümlü olduğu dönem. Bakım teminatı poliçeye ayrıca yazılır; süresi sözleşmedeki bakım süresiyle örtüşmezse arada güvencesiz bir aralık kalır.

Bir şantiyede iş sahibi, ana yüklenici ve birden çok taşeron aynı anda çalışır, hasar çıktığında da tartışma çoğu zaman kusurun kimde olduğu üzerine döner. All risk poliçesinin pratik değeri, bu tarafları tek bir poliçede sigortalı sıfatıyla buluşturabilmesidir. Poliçede adı yazılı bir taşerona sigortacı kural olarak rücu etmez; adı geçmeyen taşeron ise ödenen tazminattan sonra kendini rücu talebinin karşısında bulabilir. Kimin sigortalı sayılacağı poliçe kurulurken kararlaştırılır, hasar gününde değil.

## Neyi karşılar?

- Poliçede istisna edilmemiş her ani ve beklenmedik olayın yapım ya da montaj işinde doğurduğu maddi zarar
- Sel, su baskını, fırtına, heyelan, yıldırım ve deprem gibi doğal olayların şantiyeye verdiği hasar; ilgili teminat, alt limit ve muafiyetler poliçede tanımlıysa
- Yangın, infilak, kısa devre ve şantiye içi çarpma, devrilme, düşme kaynaklı zararlar
- Kazı göçmesi, iksa yetersizliği, kalıp sökümü ve vinçle kaldırma sırasında imalatta oluşan hasarlar
- Şantiyede kırma, zorlama ya da benzer iz bırakan yöntemlerle gerçekleşen hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüs
- Bölüm II kapsamında, şantiye faaliyeti nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı maddi ve bedeni zararlar; poliçe limiti dahilinde
- Montaj işlerinde test ve devreye alma dönemi, poliçede yazılı süre ve şartlarla sınırlı olmak üzere
- Bakım devresi teminatı alınmışsa geçici kabulden sonra bakım yükümlülüğü yerine getirilirken ortaya çıkan hasarlar

## Neyi KARŞILAMAZ?

- Gecikme cezası, sözleşmeden doğan cezai şart ve performans eksikliğinden doğan ödemeler
- İşin gecikmesi yüzünden elde edilemeyen gelir ve kâr; bu, gecikme kâr kaybı adı verilen ayrı bir ürünün konusudur
- Aşınma, paslanma, korozyon, oksitlenme ve rutin bakım niteliğindeki işlemler
- Hatalı malzeme, hatalı işçilik veya hatalı tasarımın kendisini düzeltme ve yenileme masrafı; hatanın sağlam kısımlarda doğurduğu hasar için ayrı kloz gerekir
- Sayım ve envanter noksanları ile ne zaman meydana geldiği belirlenemeyen, iz bırakmayan kayıplar
- Şantiyede çalışan personelin iş kazası kaynaklı tazminat talepleri ve SGK'nın rücu istekleri
- Trafiğe tescilli kara, hava ve deniz taşıtlarında oluşan hasarlar ile bu araçların karayolu kullanımından doğan sorumluluk
- İşin sigortacıya bildirilmeden kısmen ya da tamamen durdurulduğu dönemde ortaya çıkan zararlar

## Kimler için uygun?

- **Yapı müteahhitleri ve ana yükleniciler** — İşin teslim edilene kadarki riski sözleşme gereği yüklenicidedir. Poliçe hem imalatı hem de şantiye çevresine karşı doğan sorumluluğu aynı dosyada toplar.
- **Kamu yapım işi üstlenen firmalar** — Kamu sözleşmelerinin genel şartnamelerinde iş ve iş yerinin all risk esasıyla sigortalanması istenir. Poliçe metninin şartnamedeki teminat tanımına birebir uyması, hakediş ve kabul aşamalarında sorun çıkmaması için önemlidir.
- **Kentsel dönüşüm ve konut projesi geliştirenler** — Kat karşılığı projelerde arsa sahibi de menfaat sahibidir ve poliçede yer alması beklenir. Ayrıca proje finansmanı kullanılıyorsa bankanın dain-i mürtehin kaydı poliçeye işlenir.
- **Sanayi tesisi kuran ve hat montajı yaptıran işletmeler** — Makinenin fabrikaya girmesiyle üretime geçmesi arasındaki dönem, tesisin en savunmasız aşamasıdır. EAR poliçesi bu aralığı, test ve devreye alma dahil olacak biçimde kurgulanabilir.
- **Enerji ve altyapı yatırımcıları** — Güneş ve rüzgâr santrali, trafo merkezi, boru hattı ve arıtma tesisi gibi işlerde saha genellikle açık arazidedir; fırtına, sel ve yıldırım maruziyeti yüksektir. Teminat tasarımı da bu maruziyete göre yapılır.
- **Mekanik ve elektrik taahhüt firmaları** — Ana yüklenicinin poliçesinde adı geçmeyen taşeron, hasardan sonra rücu talebiyle karşılaşabilir. Sözleşmeyi imzalamadan önce hangi poliçede sigortalı sayıldığınızı yazılı olarak netleştirin.

## Yanlış bilinenler

- **Yanlış:** Sigorta bedelini ilk sözleşme rakamında dondurmak
  **Doğrusu:** Fiyat farkı, keşif artışı ve ilave imalatlarla iş değeri yıl içinde büyür. Bedel güncellenmezse hasar, artan değere oranla eksik ödenir; artışları zeyilname ile poliçeye işletin.
- **Yanlış:** İş sahibinin verdiği malzemeyi bedele katmamak
  **Doğrusu:** Asansör, cephe paneli veya makine gibi kalemleri iş sahibi temin etse de şantiyede hasar gördüğünde zarar projenindir. Bu kalemlerin değeri sigorta bedeline dahil edilmezse teminat dışında kalır.
- **Yanlış:** Taşeronu poliçede sigortalı olarak göstermemek
  **Doğrusu:** Hasar ödendikten sonra sigortacı kusurlu tarafa rücu edebilir. Adı poliçede yazılı taşeron bu talebin dışında kalır; yazılmayan taşeron ise ödemenin muhatabı olur. Kimlerin sigortalı sayıldığını poliçe kurulurken listeleyin.
- **Yanlış:** Bakım devresini sözleşmeyle uyumsuz bırakmak
  **Doğrusu:** Sınırlı bakım teminatı yalnızca bakım işleri sırasında verilen zararı karşılar; yapım döneminde yapılan hatalı işin sonradan ortaya çıkması için geniş bakım gerekir. Teminat süresinin sözleşmedeki bakım süresini kapsadığını kontrol edin.
- **Yanlış:** Çevredeki mevcut yapıları teminata eklememek
  **Doğrusu:** Kazı yüzünden komşu binada oturma, bitişik yapıda çatlak veya iş sahibinin sahadaki mevcut tesisinde hasar ayrı klozların konusudur. Bitişik nizam ve dar sokak şantiyelerinde bu başlık ana teminattan daha kritik olabilir.
- **Yanlış:** Süre uzatımını poliçe bittikten sonra hatırlamak
  **Doğrusu:** Poliçe bitiş tarihinde teminat durur; işin gecikmesi güvenceyi kendiliğinden uzatmaz. Uzatma talebini süre dolmadan iletin, aksi halde şirket yeni dönem için farklı şartlar isteyebilir ya da riski hiç üstlenmeyebilir.

## Primi etkileyen unsurlar

- **Proje bedeli ve işin teknik niteliği** — Tamamlanmış iş değeri primin temelidir; tünel, baraj, köprü ve derin kazılı yapılar, yüzeysel temelli bir bina işine göre çok daha ağır değerlendirilir.
- **Yapım süresi ve bakım devresinin uzunluğu** — Sahada geçen her ay maruziyet demektir. Bakım devresinin süresi ve sınırlı mı geniş mi seçildiği primi ayrıca etkiler.
- **Zemin ve saha koşulları** — Kazı derinliği, taban suyu seviyesi, iksa yöntemi, komşu yapıya mesafe ve zemin etüdünün sonuçları risk değerlendirmesinin merkezindedir.
- **Coğrafi konum ve doğal afet maruziyeti** — Deprem kuşağı, dere yatağına yakınlık, bölgenin sel ve fırtına geçmişi ile mevsim koşulları teminat şartlarını ve muafiyetleri değiştirir.
- **Seçilen klozlar ve teminatın genişliği** — Çevredeki mevcut yapılar, iş sahibine ait tesisler, şantiye makineleri, grev ve terör ile enkaz kaldırma gibi başlıklar poliçeye eklendikçe prim kademeli yükselir.
- **Muafiyet düzeyi** — Her hasarda üstlenilen pay yükseldikçe prim düşer; doğal afet ve test hasarlarında ayrı ve daha yüksek muafiyet uygulanması olağandır.
- **Yüklenicinin sicili ve montajda ekipmanın durumu** — Benzer işlerdeki deneyim ve geçmiş hasar kayıtları dikkate alınır. Montajda makinenin sıfır mı kullanılmış mı olduğu, prototip niteliği taşıyıp taşımadığı ve test programının uzunluğu belirleyicidir.

## Gerekli belgeler

- Sözleşme bedeli ya da yaklaşık maliyet dökümü; iş sahibinin temin ettiği malzeme ve ekipmanın değeri de dahil edilerek
- İş programı: fiili başlangıç, öngörülen bitiş, geçici kabul tarihi ve sözleşmede yazan bakım süresi
- Şantiye adresi, ada-parsel bilgisi ve yapı ruhsatı
- Proje tanımı: yapı tarzı, kat ve bodrum adedi, kazı derinliği, temel sistemi ve varsa zemin etüt raporu
- Poliçede sigortalı sıfatıyla yer alacak tarafların unvanları; iş sahibi, yüklenici ve taşeronlar
- Montaj işlerinde monte edilecek makinelerin listesi, sıfır veya kullanılmış oldukları bilgisi ve planlanan test programı

## Şantiye hasarında adım adım süreç

Şantiyede hasar çıktığında ilk refleks enkazı kaldırıp işe kaldığı yerden devam etmektir. Oysa bu poliçede tazminatın büyüklüğünü belirleyen şey, hasarın ilk halinin ne kadar iyi belgelendiği ve maliyetin hangi kayıtlarla ispatlandığıdır.

1. **İmalatı durdurun ve sahayı güvene alın** — Göçme, kayma veya elektrik riski varsa alanı boşaltın, vinç ve iskele gibi ekipmanı emniyete alın. Yaralanma varsa 112'yi arayın ve iş güvenliği uzmanınızı olay yerine çağırın.
2. **Zararın büyümesini önleyecek tedbirleri alın** — Su tahliyesi, brandayla örtme, geçici destekleme ve saha güvenliği gibi makul koruma önlemleri sigortalının yükümlülüğüdür. Bu tedbirler için yapılan harcamaları ayrı fişleyin; poliçede yazılı şartlarla değerlendirmeye alınır.
3. **Resmî ve teknik kaydı oluşturun** — Hırsızlıkta kolluk kaydı, yangında itfaiye raporu istenir. Fırtına, sel ve dolu gibi olaylarda ilgili tarihe ait meteoroloji verisi, göçme ve heyelanda ise varsa kamu kurumu tespiti dosyayı güçlendirir. Olayı aynı gün şantiye günlüğüne işleyin.
4. **İhbarı gecikmeden iletin** — Poliçe numarası, şantiye adı, olayın tarihi ve saati ile ilk zarar tahminini acentenize bildirin. Bölüm II'ye giren bir olayda üçüncü kişinin size ulaştırdığı yazılı talebi, cevap vermeden önce sigortacıya iletin.
5. **Hasar yerini eksper görene kadar koruyun** — Zarar gören imalatı sökmeyin, kırılan ekipmanı hurdaya ayırmayın. Geniş açıdan ve yakından fotoğraf, mümkünse video kaydı alın; kazı ve çatı gibi yerlerde havadan görüntü işe yarar. Acil müdahale kaçınılmazsa öncesini mutlaka kayda geçirin.
6. **Maliyet dosyasını hakediş ve metraj üzerinden kurun** — Yeniden yapım maliyeti, keyfi bir tahminle değil metraj, birim fiyat, hakediş ve tedarikçi faturalarıyla ispatlanır. Hasar tarihindeki fiziksel gerçekleşme oranını gösteren belgeler, tazminat hesabının dayanağıdır.

## Sıkça sorulan sorular

### İnşaat all risk yaptırmak zorunlu mu?
Mevzuattan doğan genel bir zorunluluk yoktur; poliçe isteğe bağlıdır. Buna karşılık kamu yapım işlerinin genel şartnameleri iş ve iş yerinin all risk esasıyla sigortalanmasını ister, proje finansmanı veren bankalar poliçeyi kredi şartı yapar ve özel sektör sözleşmelerinin çoğunda benzer bir madde bulunur. Uygulamada sözleşmeden doğan bir yükümlülük olarak karşınıza çıkar.

### İnşaat all risk ile montaj all risk arasındaki fark nedir?
İkisi de tüm riskler esasına dayanır, ayrıldıkları nokta işin ağırlık merkezidir. İnşaat all risk, bedelin büyük kısmı yapım imalatında olan projeler içindir; montaj all risk ise makine ve ekipman kurulumu ağır basan işlerde kullanılır. Montaj poliçesinin ayırt edici tarafı, kurulum bittikten sonraki test ve devreye alma dönemini poliçede tanımlı süreyle kapsayabilmesidir.

### Teminat tam olarak ne zaman başlar, ne zaman biter?
Teminat, poliçede yazılı tarihten önce olmamak kaydıyla malzemenin şantiyeye indirilmesi ya da imalata fiilen başlanmasıyla işlemeye başlar. Yapım dönemi geçici kabulle veya işin iş sahibine teslimiyle kapanır. Bakım devresi teminatı alınmışsa güvence bu sürenin sonuna kadar, daralmış bir kapsamla devam eder.

### Bakım devresi teminatı ne işe yarar?
Geçici kabulden sonra yüklenicinin eksik ve kusurları giderme yükümlülüğü sürer; bu dönemde ortaya çıkan hasarlar ana yapım teminatının dışındadır. Sınırlı bakım teminatı, bakım işlerini yaparken sebep olduğunuz zararı karşılar. Geniş bakım ise buna ek olarak yapım sırasında yapılmış hatalı bir işin bakım döneminde kendini göstermesi halini de kapsar; hangisinin alındığını poliçe üzerinden teyit edin.

### Taşeronumun poliçede adının yazılması gerçekten şart mı?
Şart değil ama sonuçları büyüktür. Sigortacı ödediği tazminat için kusurlu tarafa rücu edebilir; poliçede sigortalı sıfatıyla yer alan taşeron kural olarak bu talebin dışındadır. Adı geçmeyen taşeron ise hasardan sonra kendi sorumluluğuyla baş başa kalır. Alt sözleşmeleri imzalarken bu maddeyi netleştirmek, iki taraf için de en ucuz çözümdür.

### Kazı yüzünden yandaki binada çatlak oluştu, poliçe öder mi?
Komşu yapıya verilen zarar, üçüncü şahıs mali mesuliyet bölümünden ya da çevredeki mevcut yapılara ilişkin özel klozdan değerlendirilir. Bu kalemler otomatik değildir; poliçede ilgili teminatın ve yeterli limitin bulunması gerekir. Bitişik nizam şantiyelerde işe başlamadan önce komşu yapıların mevcut durumunu fotoğraf ve tutanakla tespit ettirmek, sonraki tartışmayı büyük ölçüde sadeleştirir.

### Şantiyedeki kule vinç ve iş makineleri teminata dahil mi?
Şantiye makineleri ve ekipmanı, yapılan imalattan ayrı bir kalemdir ve genellikle poliçeye ayrı bir bölüm ya da klozla, kendi bedelleri yazılarak eklenir. Eklenmemişse vinçte, ekskavatörde veya kalıp sisteminde oluşan hasar teminat dışında kalır. Trafiğe tescilli araçlar ise karayolu kullanımı bakımından bu poliçenin değil, araç sigortalarının konusudur.

### Şantiyeden demir ve kablo çalınırsa ödenir mi?
Kırma, zorlama veya benzeri iz bırakan yöntemlerle gerçekleşen hırsızlık teminat kapsamındadır ve kolluk kaydı istenir. Ancak kaybolduğu fark edilen, ne zaman ve nasıl eksildiği belirlenemeyen malzeme envanter noksanı sayılır ve ödenmez. Sahaya giriş kontrolü, aydınlatma ve kamera gibi önlemler hem riski hem de değerlendirmeyi olumlu etkiler.

### Tasarım veya malzeme hatasından doğan hasar karşılanır mı?
Hatalı tasarlanan, hatalı üretilen ya da hatalı monte edilen parçanın kendisini düzeltme masrafı standart olarak istisnadır; poliçe müteahhitlik hatasını sübvanse etmez. Buna karşılık o hatanın sağlam imalatta yol açtığı ikincil hasar, uygun kloz seçildiğinde teminat altına alınabilir. Kapsamın nerede başlayıp bittiğini poliçedeki kloz numarası ve metni belirler.

### İş uzadı ve poliçemin süresi doluyor, ne yapmalıyım?
Süre uzatımını poliçe bitmeden yazılı olarak talep edin. Bitiş tarihinden sonra teminat durur ve geçmişe dönük uzatma sigortacının kabulüne bağlıdır; işin kalan bölümü için farklı şartlar veya muafiyet istenebilir. Gecikmenin nedenini ve kalan imalat kalemlerini bildirmek, uzatmanın hızlı sonuçlanmasını sağlar.

## Kaynaklar

- [Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)](https://www.seddk.gov.tr/)
- [Türkiye Sigorta Birliği (TSB)](https://www.tsb.org.tr/)
- [Mevzuat Bilgi Sistemi — Kamu ihale sözleşmeleri ve sigortacılık mevzuatı](https://www.mevzuat.gov.tr/)
- [Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB)](https://www.tmtb.org.tr/)

---
Son güncelleme: 2026-09-03 · Kaynak: https://policezamani.com/hizmetler/insaat-montaj-all-risk