# Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet

> Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası, bir işletmenin veya kişinin faaliyeti, işlettiği yer ya da piyasaya sürdüğü ürün nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı bedeni ve maddi zararlardan doğan tazminat taleplerini, poliçedeki limitler ve klozlar çerçevesinde karşılayan isteğe bağlı bir sorumluluk sigortasıdır. Çalışanların iş kazaları bu poliçenin değil, işveren mali mesuliyet poliçesinin konusudur.

> **Elinizdeki mal, üçüncü şahıs malı sayılmaz**
> Valenize teslim edilen araç, tamire aldığınız cihaz, deponuzdaki müşteri emtiası veya kiracısı olduğunuz bina, poliçenin gözünde üçüncü şahsın malı değil, sizin zilyetliğinize geçmiş maldır ve standart teminatın dışındadır. Otopark, emanet mal veya kiracı sorumluluğu klozları eklenmedikçe bu hasarlarda ödeme çıkmaz. Otopark işleten, cihaz servisi veren ve depolama hizmeti satan işletmelerin poliçesi bu klozlar olmadan büyük ölçüde işlevsizdir.

## Nedir?

Üçüncü şahıs mali mesuliyet, malınızı değil, faaliyetinizin başkasına verdiği zararı sigortalar. Poliçenin ödediği şey bir onarım bedeli değil, hukuken sorumlu tutulduğunuz tazminattır. Bu yüzden dosyanın merkezinde bir hasar tutanağı değil, size yöneltilmiş bir talep bulunur.

Üçüncü şahıs, sigortalının ve poliçede adı geçen kişilerin dışında kalan herkestir: dükkâna giren müşteri, kaldırımdan geçen yaya, komşu bağımsız bölümün maliki, şantiyenin yanından geçen araç sahibi. Sigortalının eşi ile usul ve füruğu, ortakları ve emrinde çalışanlar bu tanımın dışında kalır; onların talepleri başka poliçelerin konusudur.

Sorumluluğun kaynağı poliçe değil kanundur. Türk Borçlar Kanunu adam çalıştıranı, çalışanın işin görülmesi sırasında başkalarına verdiği zarardan; yapı malikini de binanın yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklikten doğan zarardan sorumlu tutar. İkinci halde kusurunuzun bulunup bulunmadığı tartışılmaz: gevşemiş bir tabela ya da bakımsız bir korkuluk, kusur aranmaksızın sizi borçlu kılar.

Poliçe çıplak haliyle dar bir çerçeve çizer; gerçek kapsamı eklenen klozlar belirler. Asansör, otopark, ürün sorumluluğu, kiracının malike karşı sorumluluğu ve komşuluk mali mesuliyeti ayrı ayrı seçilir. Limit de tek bir rakam değildir: kişi başına bedeni, olay başına bedeni, olay başına maddi ve poliçe süresince toplam limit birbirinden bağımsız çalışır.

## Neyi karşılar?

- İşletmenizde veya faaliyet alanınızda bulunduğu sırada müşteri, ziyaretçi ve yayaların uğradığı bedeni zararlar ile bunlara bağlı tedavi giderleri
- Cephenizden düşen tabela, saksı, kar kütlesi veya kaplama parçası nedeniyle üçüncü kişilerin malında oluşan zarar
- Şantiye, bakım, montaj ve tadilat çalışmaları sırasında sıçrayan taş, düşen malzeme ya da titreşim nedeniyle komşu yapı ve araçlarda meydana gelen hasar
- Asansör klozu eklenmişse, asansör ve yürüyen merdiven kazalarında üçüncü kişilerin gördüğü bedeni ve maddi zararlar
- Otopark veya vale klozu varsa, sorumluluğunuzdaki alanda üçüncü kişilerin araçlarına verilen zarar
- Ürün sorumluluğu klozu eklenmişse, piyasaya sürdüğünüz ürünün kullanıcının kendisine veya malına verdiği zarardan doğan talepler
- Komşuluk mali mesuliyet klozuyla, tesisat patlaması veya yangının sirayeti gibi nedenlerle komşu bağımsız bölümlerde oluşan zararlar
- Aleyhinize yürütülen tazminat sürecinde sigortacının onayıyla yapılan yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri (limit içinde)

## Neyi KARŞILAMAZ?

- Sigortalının kendi malları ile kiraladığı, ödünç aldığı veya emaneten elinde tuttuğu şeylerde oluşan zarar
- Çalışanların iş kazası ve meslek hastalığı talepleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun rücu alacakları — bunlar işveren mali mesuliyetin konusudur
- Motorlu araç kullanımından doğan sorumluluk; trafiğe çıkan araçlar için zorunlu trafik sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet gerekir
- Verilen mesleki bilgi, proje, tasarım veya tavsiyenin hatalı olmasından doğan talepler
- Sigortalının ya da çalıştırdığı kişilerin kasıtlı davranışlarından doğan zararlar
- Sözleşmeyle üstlenilen ve kanuni sorumluluğun ötesine geçen taahhütlerden kaynaklanan talepler
- Ürünün kendisinin değiştirilmesi, onarılması, ayıklanması veya piyasadan geri çağrılması masrafları
- İdari para cezaları ile cezai nitelikteki yaptırımlar ve aşamalı olarak gelişen çevre kirliliği

## Kimler için uygun?

- **Ziyaretçi trafiği yoğun işletmeler** — Market, kafe, restoran, kuaför ve mağazalarda ıslak zemin, devrilen raf ve sıcak içecek kaynaklı bedeni zarar talepleri en sık görülen dosyalardır. Ziyaretçi sayısı arttıkça talep olasılığı doğrusal biçimde yükselir.
- **Bina ve site yönetimleri** — Ortak alan merdivenleri, cephe kaplaması, otopark rampası ve asansör, yöneticinin sorumluluk alanındadır. Kat malikleri adına yaptırılan poliçe, ziyaretçi ve yayaların taleplerini yönetimin üzerinden alır.
- **Müteahhit ve taahhüt firmaları** — Şantiyenin çevresine verdiği zarar, işin kendisinden bağımsız olarak talep doğurur. İnşaat all risk poliçesinin üçüncü şahıs bölümü sahayla sınırlıyken, ayrı bir sorumluluk poliçesi işletmenin tüm faaliyetini kapsayacak şekilde kurgulanabilir.
- **Üretici, ithalatçı ve marka sahipleri** — Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında ürünü piyasaya arz eden taraf, üründen doğan zarardan sorumludur. Ürün sorumluluğu klozu, tüketiciden veya bayiden gelen tazminat taleplerini karşılar.
- **Otopark, vale ve servis işletmeleri** — Faaliyetin özü başkasının malını teslim almaktır; bu da standart teminatın dışında kalan bir risk yaratır. Poliçenin kloz yapısı, işin niteliğine göre özel olarak kurulmalıdır.
- **Etkinlik ve organizasyon düzenleyenler** — Fuar, konser, festival ve spor organizasyonlarında katılımcı yaralanması ve stant hasarı riski kısa sürede yoğunlaşır. Bu tür işler için etkinlik süresiyle sınırlı poliçe düzenlenebilir.

## Yanlış bilinenler

- **Yanlış:** İşyeri paketindeki sorumluluk teminatını yeterli saymak
  **Doğrusu:** Paket poliçelerdeki mali sorumluluk limitleri çoğu zaman semboliktir ve bazı ürünlerde yalnızca maddi zararı kapsar. Bedeni zarar tazminatları bu limitleri hızla aşar; limiti yükseltmek ya da ayrı bir sorumluluk poliçesi kurmak gerekir.
- **Yanlış:** Asansörü tümüyle bakım firmasının sorumluluğunda görmek
  **Doğrusu:** Bakım sözleşmesi, yapı malikinin ve yöneticinin kanuni sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kazada zarar gören önce bina yönetimine yönelir; asansör klozu ile periyodik kontrol kayıtları bu nedenle birlikte aranır.
- **Yanlış:** Yıllık toplam limiti gözden kaçırmak
  **Doğrusu:** Olay başına limit yüksek görünse de poliçe süresince toplam limit tükendiğinde teminat sona erer. Aynı yıl içinde birden çok talep gelmesi muhtemel işletmelerde toplam limit, olay limiti kadar belirleyicidir.
- **Yanlış:** İhracat edilen ürünü yalnızca Türkiye kapsamıyla sigortalamak
  **Doğrusu:** Ürününüz yurt dışında zarar verirse, coğrafi kapsam genişletilmemişse talep karşılanmaz. Hedef ülkeleri poliçeye yazdırın; bazı ülkeler için ayrı değerlendirme ve farklı şartlar gerekir.
- **Yanlış:** Talebi zarar görenle kendi aranızda çözmeye çalışmak
  **Doğrusu:** Sigortacıya haber verilmeden yapılan ödeme veya verilen yazılı taahhüt, tazminatın reddine gerekçe olabilir. Sıralama her zaman aynıdır: önce bildirim, sonra çözüm.
- **Yanlış:** Alt yükleniciyi kendi poliçesi olmadan çalıştırmak
  **Doğrusu:** Şantiyede veya bakım işinde alt yüklenicinin verdiği zarardan çoğu kez asıl işveren de sorumlu tutulur. Sözleşmeye alt yüklenicinin sorumluluk poliçesini şart koyun ve poliçe örneğini dosyada tutun.

## Primi etkileyen unsurlar

- **Faaliyet konusu ve tehlike sınıfı** — Bir muhasebe ofisiyle kimyasal dolum tesisinin üçüncü kişilere zarar verme olasılığı aynı değildir; fiyatlama önce faaliyet koduna bakar.
- **Limit yapısı** — Kişi başına bedeni, olay başına bedeni, olay başına maddi ve yıllık toplam limitlerin her biri primi ayrı ayrı etkiler; belirleyici olan tek bir rakam değil bu dörtlü dengedir.
- **Ciro, kullanım alanı ve ziyaretçi yoğunluğu** — Yıllık ciro, metrekare ve günlük ziyaretçi sayısı riskin büyüklüğünü ölçen temel göstergelerdir.
- **Eklenen klozlar** — Asansör, otopark, ürün sorumluluğu, kiracı ve komşuluk klozlarının her biri kapsamı genişlettiği için primi kendi kaleminde artırır.
- **Coğrafi kapsam** — Teminatın yalnızca Türkiye ile mi sınırlı olduğu, yoksa ihracat yapılan ülkeleri de mi kapsadığı fiyatı belirgin biçimde değiştirir.
- **Muafiyet tercihi** — Özellikle maddi zararlarda her olay için üstlendiğiniz pay yükseldikçe prim düşer; küçük ve sık taleplerin olduğu işlerde bu tercih poliçeyi devre dışı bırakabilir.
- **Talep geçmişi ve alınan önlemler** — Geçmiş dosyaların sayısı ve tutarı ile kaymaz zemin, uyarı levhası, aydınlatma ve periyodik asansör kontrol kayıtları değerlendirmeye girer.

## Gerekli belgeler

- Vergi levhası ve faaliyet konusunu gösteren belge (NACE kodu dahil)
- İşletmenin adresi, kullanım alanı ve varsa şube listesi
- Yıllık ciro beyanı; ihracat yapılıyorsa hedef ülkeler
- Asansör, yürüyen merdiven, otopark ve jeneratör gibi tesisatların sayısı ile son periyodik kontrol raporları
- Ürün sorumluluğu isteniyorsa ürün grubu, üretim veya ithalat hacmi ve varsa uygunluk belgeleri
- Son üç yıla ait tazminat talebi geçmişi (dosya sayısı ve sonuçları)

## Üçüncü şahıs talebinde izlenecek adımlar

Sorumluluk dosyası olay anında değil, size bir talep ulaştığında şekillenir. Kritik nokta, sigortacıyı haberdar etmeden hiçbir kabul, ödeme veya uzlaşma beyanı vermemektir.

1. **Olay yerini güvence altına alın** — Yaralanma varsa 112'yi arayın ve tehlike kaynağını (kırık cam, ıslak zemin, sarkan tabela) ortadan kaldırın. Olay yerinin fotoğraflarını çekin, kamera kaydını aynı gün ayrı bir yere kopyalayın; kayıtlar genellikle kısa sürede üzerine yazılır.
2. **Zarar gören ve tanık bilgilerini yazılı olarak alın** — Zarar görenin adı, iletişim bilgisi, olayın saati ve nasıl gerçekleştiği not edilmelidir. Bedeni zararda sevk edildiği sağlık kuruluşunu kaydedin; tanık varsa iletişim bilgisini isteyin.
3. **Sigortacıyı gecikmeksizin bilgilendirin** — Bildirimi poliçenizi düzenleyen acenteye veya şirketin hasar birimine, genel şartlarda öngörülen süre içinde yapın. Geciken ihbar, zararın artan kısmı bakımından tazminatın azaltılmasına yol açabilir.
4. **Sorumluluğu kabul etmeyin, kendiliğinizden ödeme yapmayın** — Sigortacının yazılı onayı olmadan verilen kabul, imzalanan uzlaşma metni veya yapılan nakit ödeme poliçe kapsamı dışında sayılabilir. İyi niyetle yapılan küçük bir ödeme bile dosyanın sonucunu değiştirebilir.
5. **Size ulaşan her yazıyı aynı gün iletin** — İhtarname, arabuluculuk daveti, dava dilekçesi ve savcılık yazılarının cevap süreleri kısadır. Evrakı elinize geçtiği gün sigortacıya ulaştırın; tebliğ tarihini gösteren zarfı saklayın.
6. **Eksper incelemesini ve hukuki süreci takip edin** — Eksper zararın tutarını ve sizin sorumluluk payınızı değerlendirir; dava açılırsa savunma sigortacının yönetiminde yürütülür. Ödeme kural olarak doğrudan zarar görene yapılır ve varsa muafiyet tutarı düşülür.

## Sıkça sorulan sorular

### Üçüncü şahıs mali mesuliyet ile işveren mali mesuliyet arasındaki fark nedir?
Ayrım, zarar görenin kim olduğuna göre yapılır. Üçüncü şahıs poliçesi müşteri, ziyaretçi, yaya ve komşu gibi işletmenin dışındaki kişilerin taleplerini karşılar. Kendi personelinizin iş kazası talepleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun rücu davaları ise işveren mali mesuliyet poliçesinin konusudur; iki poliçe birbirinin yerine geçmez.

### Islak zeminde kayan bir müşteri tazminat isterse ne olur?
Talep önce işletmeye yöneltilir; zeminin bakımsızlığı veya uyarı levhası bulunmaması sorumluluğu doğurur. Poliçede bedeni zarar teminatı varsa tedavi giderleri, iş göremezlik ve tazminat limit dahilinde karşılanır. Sigortacı ayrıca savunma sürecini yürütür, bu nedenle olayı kendi başınıza çözmeye çalışmadan bildirim yapmalısınız.

### Asansör kazaları için ayrı bir sigorta mı gerekiyor?
Asansör kazalarında üçüncü kişilere karşı sorumluluk, mevzuat gereği bina yöneticisinin veya yapı malikinin yükümlülüğündedir ve genellikle ya bağımsız bir poliçeyle ya da üçüncü şahıs mali mesuliyet poliçesine eklenen asansör klozuyla güvence altına alınır. Poliçenin kaç asansörü kapsadığını ve periyodik kontrol şartını taşıyıp taşımadığını kontrol edin.

### Otoparkımızda müşteri aracı çizilirse poliçe öder mi?
Standart teminatta ödemez, çünkü teslim aldığınız araç zilyetliğinizdeki mal sayılır ve kapsam dışıdır. Ödeme çıkması için otopark veya vale sorumluluğu klozunun poliçede yer alması gerekir. Kloz eklenirken araç başına limit ve hırsızlık halinin dahil olup olmadığı ayrıca netleştirilmelidir.

### Ürün sorumluluğu bu poliçeye dahil midir?
Otomatik olarak dahil değildir; ürün sorumluluğu ayrı bir kloz ya da ayrı bir poliçe olarak kurgulanır. Kloz, ürünün kullanıcıya veya malına verdiği zararı karşılar. Ürünün kendisinin değiştirilmesi, onarılması ve piyasadan geri çağrılması masrafları ise kapsam dışıdır.

### Teminat yurt dışında da geçerli mi?
Poliçeler kural olarak Türkiye sınırları içinde meydana gelen olaylar için düzenlenir. İhracat yapıyorsanız ürün sorumluluğunun coğrafi kapsamının hedef ülkeleri içerecek şekilde genişletilmesi gerekir; bazı ülkeler için ayrı değerlendirme yapılır ve şartlar farklılaşır. Kapsamı poliçe özel şartlarından teyit edin.

### Manevi tazminat talepleri karşılanır mı?
Manevi tazminat, sorumluluk poliçelerinde otomatik teminat değildir; bazı ürünlerde ek klozla, bazılarında ayrı bir alt limitle verilir. Özellikle bedeni zararlarda talep edilen tutarın önemli bir bölümünü oluşturabildiği için poliçe düzenlenmeden önce açıkça sorulmalıdır.

### Limitimi nasıl belirlemeliyim?
Belirleyici olan işletmenin büyüklüğü değil, tek bir olayda kaç kişinin zarar görebileceğidir. Bedeni zarar tazminatları maddi zararlara göre çok daha yüksek tutarlara ulaşır; bu nedenle kişi başına ve olay başına bedeni limitler ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Yıllık toplam limiti de beklenen talep sayısına göre belirlemek gerekir.

### Şantiyeden sıçrayan taş komşu aracın camını kırdı, hangi poliçe öder?
İnşaat all risk poliçeniz varsa ve olay saha sınırları içindeki çalışmadan kaynaklanıyorsa öncelikle onun üçüncü şahıs bölümü devreye girer. Sahanın dışındaki faaliyetlerde ya da böyle bir poliçe yoksa talep üçüncü şahıs mali mesuliyet poliçesinden karşılanır. İki poliçe birlikte varsa hangisinin öncelikli olduğunu düzenleme aşamasında yazılı hale getirin.

### Dava açılırsa avukatlık ve yargılama masraflarını sigorta karşılar mı?
Sorumluluk poliçelerinde savunma giderleri kural olarak teminat kapsamındadır; ancak çoğu üründe bu tutar poliçe limitinin içinden karşılanır, limite ek olarak değil. Avukatın sigortacının onayıyla görevlendirilmesi gerekir. Kendi başınıza vekil tayin etmeden önce şirketle iletişime geçin.

## Kaynaklar

- [Mevzuat Bilgi Sistemi — Türk Borçlar Kanunu ve sigorta genel şartları](https://www.mevzuat.gov.tr/)
- [SEDDK — sigortacılık düzenlemeleri ve genel şartlar](https://www.seddk.gov.tr/)
- [Türkiye Sigorta Birliği — sorumluluk sigortaları](https://www.tsb.org.tr/)
- [Resmî Gazete — Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği](https://www.resmigazete.gov.tr/)

---
Son güncelleme: 2026-09-02 · Kaynak: https://policezamani.com/hizmetler/ucuncu-sahis-mali-mesuliyet