# Kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur?

> Maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda tutanağı kendi aranızda doldurabilirsiniz. Krokinin, plakaların, poliçe numaralarının ve her iki imzanın eksiksiz olması şarttır. Yaralanma varsa, sürücülerden biri alkollüyse, ehliyeti yoksa, araçlardan biri sigortasızsa ya da kusurda anlaşılamıyorsa tutanak tutulamaz; kolluk çağrılması zorunludur.

## Kısaca

- Maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda tutanak kendi aranızda doldurulabilir.
- Yaralanma, alkol, ehliyetsizlik veya anlaşmazlık varsa kolluk çağrılması zorunludur.
- Kroki en çok atlanan alandır; kusur değerlendirmesi büyük ölçüde ona dayanır.
- İmzasız veya eksik imzalı tutanak işlem görmeyebilir.
- Fotoğraf tutanağın yerine geçmez ama onu güçlendirir; araçları kaldırmadan çekin.
- Tutanağı doldurduktan sonra en kısa sürede sigortacıya bildirin.

## Ne zaman kendimiz doldurabiliriz?

**Yalnızca maddi hasarlı, yaralanmasız ve tarafların kusur konusunda anlaştığı kazalarda. Bu şartlardan biri bile eksikse kolluk çağrılması gerekir.**

*Tutanağı kim tutar?*

| Durum | Kim tutar |
| --- | --- |
| Maddi hasar, taraflar anlaşmış | Taraflar kendi aralarında |
| Yaralanma veya ölüm var | Kolluk — zorunlu |
| Sürücülerden biri alkollü | Kolluk — zorunlu |
| Sürücünün ehliyeti yok veya sınıfı uygun değil | Kolluk — zorunlu |
| Araçlardan biri sigortasız | Kolluk — zorunlu |
| Kamu malına zarar verilmiş | Kolluk — zorunlu |
| Taraflar kusurda anlaşamıyor | Kolluk |
| Sürücülerden biri olay yerinden ayrılmış | Kolluk |

> **Şüphedeyseniz kolluk çağırın**
> Kendi aranızda tutanak tutmanın tek avantajı zamandır. Şartlardan birinin sağlanıp sağlanmadığından emin değilseniz, kolluk çağırmak süreci yavaşlatır ama dosyanızı sağlamlaştırır. Sonradan geçersiz sayılan bir tutanak, hiç tutanak olmamasından daha çok zaman kaybettirir.

## Tutanak adım adım nasıl doldurulur?

**Önce güvenliği sağlayın, sonra araçları kaldırmadan fotoğraflayın, ardından tutanağı doldurup her iki taraf da imzalayın. İmzasız tutanak işlem görmez.**

**Kaza tespit tutanağı adımları**

1. **Güvenliği sağlayın** — Reflektörü koyun, dörtlüleri yakın. Trafiği tehlikeye atan bir konumdaysanız önce güvenliği sağlayın, fotoğrafı sonra düşünün.
2. **Araçları kaldırmadan fotoğraflayın** — Genel görünüm, araçların birbirine göre konumu, hasarlı bölgeler, yol işaretleri ve fren izleri. Bu fotoğraflar kroki tartışmasında belirleyici olur.
3. **Karşı tarafın belgelerini kaydedin** — Ruhsat, ehliyet ve poliçe bilgilerini fotoğraflayın. Poliçe numarası ve sigorta şirketi adı zorunlu alanlardır.
4. **Krokiyi birlikte çizin** — Yolu, şeritleri, araçların geliş yönlerini ve çarpışma noktasını gösterin. Kuzey yönünü veya bir sabit referansı (durak, tabela) ekleyin.
5. **Kaza anını kısa ve nesnel yazın** — Yorum değil olay yazın: "sağ şeritten sola geçerken sol şeritteki araca çarptı" gibi. Kusur beyanı yapmak zorunda değilsiniz.
6. **Her iki taraf da imzalasın** — İmzasız veya tek imzalı tutanak işlem görmeyebilir. İmzalamadan önce yazılanları okuyun.
7. **Nüshaları paylaşın ve sigortacıya bildirin** — Her tarafta bir nüsha kalmalı. Poliçenizdeki ihbar süresi içinde sigortacınıza bildirin.

## Kroki neden bu kadar önemli?

**Kusur değerlendirmesi büyük ölçüde krokiye dayanır. Eksik veya belirsiz bir kroki, kusur oranının aleyhinize belirlenmesine yol açabilir.**

Tutanağı inceleyen kişi olay yerinde değildi. Elindeki tek görsel bilgi krokidir. Şeritlerin, yön oklarının ve çarpışma noktasının nerede olduğu, kusurun kimde olduğu sorusunun cevabını doğrudan etkiler.

**Krokide bulunması gerekenler:**
- Yol ve şeritler, varsa orta refüj
- Her iki aracın geliş yönü (ok ile)
- Çarpışma noktası
- Trafik işaretleri, ışık, yaya geçidi
- Sabit bir referans noktası (durak, tabela, bina)
- Araçların kaza sonrası durduğu konum

> **Fotoğraf krokiyi tamamlar**
> Fotoğraf tutanağın yerine geçmez ama krokinin doğruluğunu destekler. Kusur tartışmalı hâle gelirse, araçlar kaldırılmadan çekilmiş fotoğraflar en güçlü belgedir.

## En sık yapılan hatalar neler?

**İmza eksikliği, kroki boşluğu ve poliçe bilgisinin yazılmaması en sık görülen üç hatadır. Üçü de tutanağın işlem görmesini geciktirir veya engeller.**

*Sık yapılan hatalar ve sonuçları*

| Hata | Sonucu |
| --- | --- |
| Tek taraflı imza | Tutanak işlem görmeyebilir |
| Kroki boş veya belirsiz | Kusur değerlendirmesi aleyhinize sonuçlanabilir |
| Poliçe numarası yazılmamış | Karşı tarafın sigortasına ulaşmak zorlaşır |
| Araçlar hemen kaldırılmış, fotoğraf yok | Kusur tartışmasında dayanak kalmaz |
| Kusur beyanı hararetle tartışılmış | Anlaşma bozulur, kolluk çağırmak gerekir |
| Bildirim geciktirilmiş | İhbar süresi aşılırsa tazminat azaltılabilir |

> **Olay yerinden ayrılmayın**
> Karşı taraf "sonra hallederiz" diyerek ayrılmak isterse tutanağı orada tamamlayın. Sonradan iletişim kurulamayan bir sürücü, hasar sürecini kilitleyebilir. Ayrılan taraf varsa kolluk çağırın.

## Anlaşmalı servis mi, kendi servisim mi?

**Anlaşmalı serviste onarım bedeli doğrudan sigorta şirketi tarafından ödenir ve süreç hızlıdır. Anlaşmasız serviste ise genellikle bedeli siz ödeyip sonra tahsil edersiniz; ayrıca eksik ödeme riski doğar.**

Kaza sonrası ilk ayrım, aracın nerede onarılacağıdır. Bu tercih hem cebinizden çıkacak tutarı hem de sürecin uzunluğunu belirler.

*Anlaşmalı ve anlaşmasız servis karşılaştırması*

| Ölçüt | Anlaşmalı servis | Anlaşmasız servis |
| --- | --- | --- |
| Ödeme | Şirket doğrudan servise öder | Genellikle önce siz ödersiniz |
| Onay süreci | Servis şirketle doğrudan görüşür | Fatura ve belgeleri siz iletirsiniz |
| Eksik ödeme riski | Düşük | Eksper takdiri fatura altında kalabilir |
| Parça tercihi | Poliçe şartına göre orijinal/eşdeğer | Sınırlama yine poliçeden gelir |
| Süre | Genellikle daha kısa | Belge trafiği nedeniyle uzayabilir |

> **Onarıma başlamadan önce onay alın**
> Eksper incelemesi tamamlanmadan onarıma başlamak, hasarın tespit edilememesine ve ödemenin reddine yol açabilir. Aracı servise bırakmadan önce sigortacınızdan onay alın.

## Onarım mı pert mi kararı nasıl veriliyor?

**Onarım maliyeti, aracın hasar öncesi rayiç değerine göre belirlenen eşiği aşarsa araç pert sayılır ve onarılmaz; sigortacı aracın değerini öder, hurdası (sovtaj) sigortacıya kalır.**

Bu karar eksper raporuna dayanır ve tazminatın biçimini tamamen değiştirir. Onarımda aracınız size döner; pertte araç gider, yerine para gelir.

**Pert kararında bilinmesi gerekenler:**
- Esas alınan değer poliçedeki bedel değil, hasar tarihindeki rayiç değerdir
- Sovtajı kendinizde tutmak isterseniz tazminattan sovtaj değeri düşülür
- Pert kaydı, aracın gelecekteki satış değerini kalıcı olarak etkiler
- Karara itiraz edilebilir; ikinci bir eksper görüşü istenebilir

## Tutanaktan sonra ne oluyor?

**Tutanak sigortacıya iletilir, dosya açılır ve eksper görevlendirilir. Kusur oranı belirlendikten sonra ödeme kusurlu tarafın sigortası üzerinden yapılır.**

**Tutanak sonrası süreç**

1. **Bildirim** — Poliçedeki ihbar süresi içinde sigortacınıza bildirin. Gecikme, tazminatın azaltılması sebebi olabilir.
2. **Dosya açılışı** — Tutanak, fotoğraflar ve poliçe bilgileriyle dosya açılır.
3. **Eksper incelemesi** — Hasarın nedeni, kapsamı ve tutarı tespit edilir. Rapora itiraz edebilirsiniz.
4. **Kusur oranı ve ödeme** — Kusur oranına göre ödeme yapılır. Kusur karşı taraftaysa değer kaybı da talep edilebilir.
5. **Anlaşmazlık hâlinde** — Şirkete yazılı başvuru yapın; olumsuz yanıt veya süresinde yanıt alamama hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.

## Sıkça sorulan sorular

### Tutanağı doldurmazsak ne olur?
Hasar süreci başlatmak zorlaşır ve kusur tespiti tartışmalı hâle gelir. Sigorta şirketi kusuru belirleyemediği için ödemeyi geciktirebilir ya da reddedebilir. Tutanak, olayın olduğunu ve nasıl olduğunu gösteren temel belgedir.

### Karşı taraf tutanağı imzalamak istemiyorsa?
Kolluk çağırın. Anlaşma sağlanamayan durumlarda taraflar kendi aralarında tutanak tutamaz. Kolluk gelene kadar olay yerini ve araç konumlarını fotoğraflayın.

### Tutanakta kusuru kabul etmek zorunda mıyım?
Zorunda değilsiniz. Tutanakta olayın nasıl gerçekleştiğini nesnel biçimde anlatmanız yeterlidir; kusur değerlendirmesini sigorta şirketi ve gerekirse tahkim yapar. Emin olmadığınız bir kusur beyanında bulunmayın.

### Park hâlindeyken çarpılmışsam ne yapmalıyım?
Karşı taraf tespit edilebiliyorsa tutanak tutulur ve onun trafik sigortasından talep edilir. Çarpan araç bulunamıyorsa, kaskonuzda bu durumu kapsayan bir teminat varsa oradan karşılanır; trafik sigortası bu durumda devreye girmez.

### Eksper raporuna itiraz edebilir miyim?
Edebilirsiniz. Rapordaki hasar kalemlerine veya takdir edilen tutara katılmıyorsanız gerekçenizi yazılı olarak sigorta şirketine iletin ve ikinci bir değerlendirme isteyin. Sonuç değişmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yolu açıktır; bu yol mahkemeye göre genellikle daha hızlı sonuç verir.

### Tutanağı kaç gün içinde bildirmeliyim?
Poliçenizin genel şartlarında yazılı ihbar süresi içinde bildirmelisiniz ve bu süre hasarı öğrendiğiniz andan başlar. Süreyi beklemeden, mümkün olan en kısa sürede bildirmek en güvenlisidir.

## Kaynaklar

- [Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)](https://www.sbm.org.tr) [D]
- [Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)](https://www.seddk.gov.tr) [D]

---
Son güncelleme: 2026-09-03 · Kaynak: https://policezamani.com/rehber/hasar-surecleri/kaza-tespit-tutanagi-nasil-doldurulur