Makine Kırılması & Elektronik Cihaz
Yangın çıkmadı, hırsız girmedi, deprem olmadı; pres bir sabah rulman sıkışmasıyla durdu ve hat sustu. Makine kırılması sigortası tam olarak bu boşluk için vardır.
Makine kırılması sigortası nedir?
Makine kırılması sigortası nedir, ne işe yarar?
Sanayi sigortalarında hasarlar kabaca ikiye ayrılır: dışarıdan gelenler ve makinenin kendi içinden çıkanlar.
Sanayi sigortalarında hasarlar kabaca ikiye ayrılır: dışarıdan gelenler ve makinenin kendi içinden çıkanlar. Yangın ve işyeri poliçeleri birincisini üstlenir; alev, su, hırsız, deprem hep dışarıdan gelen olaylardır. Makine kırılması sigortası ise ikinci gruba, yani makinenin kendi çalışma dinamiği içinde doğan hasara bakar. Bir sarımın kısa devreden yanması, dişli kutusunun yağsız kalması, dengesiz dönen bir rotorun santrifüj kuvvetle parçalanması bu poliçenin alanıdır.
Teminatın kilidi iki sözcüktür: ani ve beklenmedik. Poliçe, deneme devresi tamamlanmış ve normal biçimde çalışan bir makineyi konu alır; makine üretim yaparken de, duruyorken de, temizlik ve revizyon için sökülüp yeniden kurulurken de güvence sürer. Henüz devreye alınmamış, montajı ve testi bitmemiş bir tesis bu poliçenin değil, montaj (EAR) sigortasının kapsamındadır. Sınır burada net çizilmezse iki poliçenin arasında bir aralık kalır.
Elektronik cihaz tarafı aynı mantığın üç ayaklı sürümüdür. Birinci ayak cihazın kendisinde oluşan maddi hasardır; ikincisi harici veri taşıyıcılarının yenilenmesi ve üzerlerindeki bilginin yeniden hazırlanması masrafıdır; üçüncüsü ise cihaz devre dışıyken işi yürütmek için katlanılan artan çalışma masraflarıdır. Sunucusu duran bir işletmenin faturası çoğu zaman donanımda değil, bu ikinci ve üçüncü ayakta birikir.
Bedelin nasıl yazıldığı bu branşta tazminatın kaderini belirler. Sigorta bedeli, makinenin muhasebedeki amortismanlı değeri ya da leasing bakiyesi değil; aynı nitelikte yeni bir makinenin nakliye, montaj, gümrük ve vergileriyle birlikte yerine kurulma bedelidir. Kısmi hasarda makineyi eski çalışır haline getirme masrafı ödenir; makine tümüyle kullanılamaz hale gelirse ödeme, hasar tarihindeki yıpranmış değeri üzerinden yapılır. Duruşun maliyeti ise ancak makine kırılması kâr kaybı teminatı poliçeye eklenmişse tazmin edilir.
Makine kırılması sigortası neleri kapsar, neleri kapsamaz?
Makine kırılması sigortası poliçesi 8 ana teminat kalemini kapsar; 8 durum ise teminat dışıdır. En sık atlanan kapsam dışı hâl: Yangın, yıldırım, her türlü infilak ve bunların doğurduğu duman, is ve söndürme zararı — bunlar yangın poliçesinin konusudur
Kapsam dahilinde
- İşletme kazaları ile operatörün dikkatsizliği, deneyimsizliği veya hatalı kullanımından doğan ani hasar
- Elektrik enerjisinin doğrudan etkisi: kısa devre, aşırı gerilim, izolasyon hatası, şerare ve endüksiyon
- Malzeme, işçilik, model, tasarım ve montaj kusurundan kaynaklanan ani kırılma ve deformasyon
- Yağlama kusuru, yabancı madde girmesi, tıkanma, aşırı zorlanma ve santrifüj kuvvetle parçalanma
- Kazan ve basınçlı kaplarda su seviyesinin düşmesi ile kızgın su ve buhar kaynaklı ani hasar
- Makine dururken, temizlik, bakım veya revizyon için sökülüp yeniden kurulurken ve aynı tesis alanı içinde yer değiştirirken oluşan hasar
- Elektronik cihazlarda maddi hasar ile teminat alınmışsa harici veri taşıyıcılarının ve üzerindeki bilginin yeniden hazırlanma masrafı
- Ek sözleşmeyle: fazla mesai, tatil günü çalışma ücreti, seri ve hava yolu nakliye masrafları ile makine kırılması kâr kaybı
Kapsam dışı
- Yangın, yıldırım, her türlü infilak ve bunların doğurduğu duman, is ve söndürme zararı — bunlar yangın poliçesinin konusudur
- Hırsızlık, deprem, sel, su baskını ve yer kayması gibi dışarıdan gelen riskler
- Aşınma, yıpranma, korozyon, paslanma, kireçlenme ve kavitasyonun doğrudan etkilediği parçalar
- Kayış, halat, conta, kesici ve delici uçlar, testere, kalıp, fırça, elek gibi doğası gereği sık değişen parçalar
- Yakıt, yağ, soğutucu akışkan, katalizör ve benzeri işletme malzemeleri
- Üretici garantisi, satıcı taahhüdü veya bakım sözleşmesi gereği başkasının üstlenmesi gereken onarımlar
- Deneme devresi tamamlanmamış, henüz devreye alınmamış makineler — bunlar montaj sigortasının kapsamındadır
- Makine dururken uğranılan gelir kaybı, sözleşme cezası ve müşteri kaybı; kâr kaybı teminatı ayrıca alınmadıysa
Makinede çıkan yangın makine kırılmasından ödenmez
Makine kırılması sigortası kimler için gerekli?
Metal ve plastik işleyen imalatçılar: Enjeksiyon makinesi, pres, CNC tezgâhı ve robot kollarda tek bir servo sürücü arızası bütün hattı durdurur.
Metal ve plastik işleyen imalatçılar
Enjeksiyon makinesi, pres, CNC tezgâhı ve robot kollarda tek bir servo sürücü arızası bütün hattı durdurur. Yedek parçanın yurt dışından gelmesi gereken tezgâhlarda duruş, onarımdan çok daha pahalıya mal olur.
Soğuk zincir ve gıda tesisleri
Kompresör, şoklama ünitesi ve soğutma grubu bu işletmelerde makine değil, deponun kendisidir. Bir gece süren duruş hem cihaz onarımı hem de bozulan ürün nedeniyle iki ayrı zarar üretir.
Enerji ve altyapı işletmecileri
Jeneratör, trafo, terfi pompası ve türbin gibi ekipmanlarda yalıtım bozulması ve gerilim olayları en sık görülen hasar nedenidir. Bu ekipmanlarda tek parçanın bedeli tesisin geri kalanını gölgede bırakabilir.
Veri merkezi ve yoğun BT altyapısı olan şirketler
Sunucu, depolama ünitesi, kesintisiz güç kaynağı ve hassas klima birbirine bağımlı çalışır. Burada asıl kayıp donanımda değil, veri taşıyıcıların yenilenmesinde ve işi yürütmek için kiralanan geçici kapasitede ortaya çıkar.
Matbaa, tekstil ve sürekli hat işletmeleri
Baskı ünitesi ya da dokuma tezgâhı gibi seri bağlı makinelerde bir halka koptuğunda üretimin tamamı durur. Bu profilde kâr kaybı teminatı, maddi hasar teminatı kadar belirleyicidir.
Leasing veya kredi ile makine edinenler
Finansman kuruluşları makine kırılması poliçesini sözleşme şartı yapar ve dain-i mürtehin kaydını arar. Kaydın doğru kuruma ve doğru makine seri numarasına işlendiğini poliçe üzerinde kontrol edin.
Makine kırılması sigortası fiyatını ne belirler?
Primi en çok etkileyen unsur: Makine parkının yeni ikame bedeli toplamı. Primin çekirdeğini bu toplam oluşturur; bedeli düşük yazmak primi indirir ama hasarda oransal kesintiye yol açar. Bu sayfada tutar verilmez; prim sigorta şirketinin değerlendirmesiyle belirlenir.
| Etken | Prime etkisi |
|---|---|
| Makine parkının yeni ikame bedeli toplamı | Primin çekirdeğini bu toplam oluşturur; bedeli düşük yazmak primi indirir ama hasarda oransal kesintiye yol açar. |
| Makinenin cinsi, yaşı ve teknolojik karmaşıklığı | Yurt dışından tedarik edilen kontrol kartları ve özel imalat parçalar hem onarım süresini hem de beklenen hasar maliyetini yükseltir. |
| Çalışma yoğunluğu ve vardiya düzeni | Kesintisiz üç vardiya çalışan bir tesis, aynı makineyi günde sekiz saat çalıştıran atölyeden daha yüksek risk taşır. |
| Bakım rejimi ve operatör niteliği | Periyodik bakım sözleşmesi, kayıt altına alınmış bakım geçmişi ve eğitimli operatör riski aşağı çeker. |
| Elektrik altyapısı ve koruma donanımı | Regülatör, kesintisiz güç kaynağı, kompanzasyon, topraklama ve termik koruma gerilim kaynaklı hasar olasılığını azaltır. |
| Hasar başına muafiyet tercihi | Muafiyetin yükseltilmesi primi düşürür; buna karşılık sık yaşanan küçük onarımlar tümüyle işletmenin üzerinde kalır. |
| Kâr kaybı eki isteniyorsa bekleme ve azami tazminat süresi | Bekleme süresini kısaltmak ve tazminat süresini uzatmak primi yukarı çeker; ithal parça bekleyen hatlarda bu iki ayar dikkatle seçilir. |
Neden burada fiyat yazmıyoruz?
Makine kırılması sigortası için hangi belgeler gerekir?
Poliçe için 6 belge gerekir; ilki: Makine ve cihaz listesi: cinsi, markası, modeli, seri numarası, üretim yılı ve adedi
- Makine ve cihaz listesi: cinsi, markası, modeli, seri numarası, üretim yılı ve adedi
- Her kalem için yeni ikame bedeli — nakliye, montaj, gümrük ve vergiler dahil hesaplanmış olarak
- Makine faturaları, proforma ya da leasing sözleşmesi ve varsa dain-i mürtehin bilgisi
- Tesis adresi, faaliyet konusu, kurulu güç ve vardiya düzenine ilişkin beyan
- Periyodik bakım sözleşmesi ile son bakım ve kalibrasyon raporları
- Kâr kaybı isteniyorsa son dönem gelir tablosu, brüt kâr ve sabit gider dökümü ile makinelerin üretimdeki payı
Makine ve cihaz hasarında izlenecek adımlar
Bu branşta dosyayı en çok zayıflatan davranış, üretime bir an önce dönme telaşıyla makinenin sökülüp servise verilmesidir.
Bu branşta dosyayı en çok zayıflatan davranış, üretime bir an önce dönme telaşıyla makinenin sökülüp servise verilmesidir. Parça değiştirildikten sonra hasarın ani bir olaydan mı yoksa yıpranmadan mı doğduğunu kimse gösteremez.
- 1
Makineyi durdurun ve besleme hatlarını kesin
Enerjiyi, basınçlı hava ve akışkan hatlarını kapatın. Arızalı makineyi zorlayarak çalıştırmayı denemek, kısmi bir hasarı tam hasara çevirebilir ve tazminatı tartışmalı hale getirir.
- 2
Hasarı bulunduğu haliyle kayda geçirin
Seri numarası okunacak biçimde genel ve yakın fotoğraf çekin. Kumanda panelindeki hata kodunu, alarm kaydını, PLC veya SCADA loglarını ve varsa vardiya defterindeki notu saklayın; bu kayıtlar olayın ani niteliğini kanıtlar.
- 3
Acentenize ihbarda bulunun
Poliçe numarası, makinenin seri numarası, olay tarihi ve saati ile ilk zarar tahminini iletin. Kâr kaybı teminatınız varsa duruşun başladığı saati de bildirin; bekleme süresi o andan itibaren işler.
- 4
Eksper tespitine kadar sökme ve onarımı bekletin
Zorunlu bir güvenlik müdahalesi gerekiyorsa öncesini fotoğraflayın ve yazılı onay isteyin. Yetkisiz servise açtırılan makinede hasar nedeninin tespiti çoğu zaman mümkün olmaz.
- 5
Onarım teklifi ve tedarik planını hazırlayın
Yetkili servisten arıza raporu, parça listesi ve teslim süresi içeren yazılı teklif alın. İthal parça söz konusuysa tedarik süresini belgeleyin; seri nakliye masrafı ancak poliçede bu ek varsa karşılanır.
- 6
Hasarlı parçayı saklayın ve duruşu günü gününe kaydedin
Değiştirilen rulman, kart veya sarım eksperin talebiyle istenebilir; hurdaya vermeyin. Kâr kaybı dosyasında ise duruş saatleri, iptal edilen siparişler ve devam eden sabit giderler günlük kayıtla desteklenir.
Makine kırılması sigortası alırken sık yapılan hatalar
En sık yapılan hata: Makine bedelini defter değeri veya leasing bakiyesiyle yazmak Doğrusu: Esas alınan tutar, aynı nitelikte yeni bir makinenin nakliye, montaj ve gümrük dahil kurulma bedelidir.
Makine bedelini defter değeri veya leasing bakiyesiyle yazmak
Esas alınan tutar, aynı nitelikte yeni bir makinenin nakliye, montaj ve gümrük dahil kurulma bedelidir. Amortismanlı değer üzerinden yapılan beyan eksik sigorta doğurur ve kısmi hasarda ödemeyi oransal olarak kırpar.
Yangın poliçesi olduğu için makinelerin sigortalı sayılması
Yangın poliçesi makineleri yalnızca dışarıdan gelen risklere karşı korur. Rulman sıkışması, sarım yanması ya da hatalı kullanım gibi iç sebepli hasarlar o poliçenin dışında kalır; boşluk yalnızca makine kırılmasıyla kapanır.
Bakım sözleşmesini sigortanın yerine koymak
Bakım sözleşmesi arızayı önlemeyi ve rutin onarımı üstlenir. Ani bir işletme kazasının doğurduğu büyük hasar sözleşmenin kapsamı dışında kalır; ikisi birbirini tamamlar, birbirinin yerini almaz.
Değişen parçayı eksper görmeden hurdaya vermek
Kırılan mil, yanan kart veya deforme dişli hasarın nedenini gösteren tek fiziksel kanıttır. Dosya kapanana kadar etiketleyip ayrı bir yerde saklayın.
Yalnızca maddi hasar teminatıyla yetinmek
Onarım bedeli çoğu zaman duruşun maliyetinin altında kalır. Parçası aylarca beklenen bir hatta kâr kaybı teminatı olmadan poliçe, zararın yalnızca küçük kısmını karşılar.
Yeni alınan makineyi poliçeye işletmemek
Tesise giren her makine zeyilname ile listeye eklenmelidir. Ayrıca yeni makinenin deneme devresi tamamlanmadan makine kırılması teminatı başlamaz; o aşama montaj sigortasıyla köprülenir.
Makine kırılması sigortası hakkında sık sorulan sorular
Makine kırılması sigortası ile yangın sigortası arasındaki fark nedir?
Operatör yanlış tuşa bastığı için makine zarar gördü, ödenir mi?
Kırılan kalıbım da teminata girer mi?
Makinemin üretici garantisi devam ediyor, sigortaya gerek var mı?
Makine tamamen kullanılamaz hale gelirse yeni makine bedeli mi ödenir?
Makine kırılması kâr kaybı teminatı nasıl çalışır?
Elektronik cihaz sigortası ile makine kırılması aynı poliçe midir?
Cihaz bozulduğunda silinen verilerimin geri getirilme masrafı ödenir mi?
İş makinelerimi bu poliçeyle sigortalayabilir miyim?
Makine başka bir adrese taşınırken hasar görürse teminat işler mi?
İlgili hizmetler
İşyeri Sigortası / KOBİ Paket
İşyerinizi, demirbaşlarınızı ve emtianızı tek paket altında koruyan kapsamlı ticari sigorta.
İnceleİnşaat (CAR) & Montaj (EAR) All Risk
İnşaat ve montaj projelerini, süreç boyunca oluşabilecek ani ve beklenmedik hasarlara karşı koruyan sigorta.
İnceleCam Kırılması & Elektronik Cihaz
Konut ve işyerlerindeki sabit camlar ile bireysel elektronik cihazların kırılma ve hasar teminatı.
İnceleSiber Risk Sigortası
Veri ihlali, fidye yazılımı ve siber saldırı kaynaklı iş durması ile üçüncü kişi taleplerini karşılayan sigorta.
İncele
Makine kırılması sigortası ile ilgili rehber yazıları
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları
- Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
- Türkiye Sigorta Birliği (TSB)
Son güncelleme: . Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; poliçe özel ve genel şartları esastır. Teminat kapsamı, muafiyet ve limitler sigorta şirketine ve seçilen ürüne göre değişir.
Makine kırılması sigortası için teklif alın
Anlaşmalı şirketlerden gelen teklifleri teminat ve muafiyet farklarıyla birlikte karşılaştırmalı olarak sunarız.