İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM)
Zorunlu trafik sigortasının limiti bittiğinde tazminat durmaz, yalnızca ödeyen taraf değişir. İMM, o eşikten sonrasını sizin malvarlığınızdan değil poliçeden karşılamak için vardır.
İMM nedir?
İMM nedir, ne işe yarar?
İMM, zorunlu trafik sigortasının bittiği yerden devralan bir sorumluluk teminatıdır.
İMM, zorunlu trafik sigortasının bittiği yerden devralan bir sorumluluk teminatıdır. Zorunlu poliçenin teminat limitleri mevzuatla belirlenir ve her kaza için ödenecek azami tutarı gösterir. Bu sınırın ötesinde kalan tazminat, hukuken aracı işletenin şahsi malvarlığından karşılanır; İMM tam olarak bu farkı üstlenmek üzere kurgulanmıştır.
Limit aşımı en çok bedeni zararlarda ortaya çıkar. Ağır yaralanmada uzun süren tedavi giderleri ve sürekli sakatlık tazminatı, ölümlü kazalarda ise geride kalan eş, çocuk ve anne babanın destekten yoksun kalma tazminatı hesaba girer. Tek bir kazada birden fazla hak sahibi bulunduğunda, zorunlu poliçenin kaza başına limiti kişi başına limitlerden çok daha hızlı tükenir.
İMM poliçesinde teminat tek bir rakam değildir. Maddi zarar ile bedeni zarar için ayrı limitler, çoğu üründe ayrıca kişi başına ve kaza başına ayrı tutarlar belirlenir. Kimi şirketler bedeni zararlar için limitsiz seçenek sunar; ancak limitsizliğin hangi zarar türünü ve kimleri kapsadığı poliçenin özel şartlarında tanımlanır ve üründen ürüne değişir.
Uygulamada İMM çoğunlukla kasko poliçesine ek teminat satırı olarak yazılır ve ikisi birbirini tamamlar: kasko sizin aracınızın onarımını, İMM karşı tarafın limit üstü zararını üstlenir. Ek teminat olarak yazıldığında kaskonun iptal edilmesi veya yenilenmemesi İMM'yi de sona erdirir. Bağımsız poliçe tercih edildiğinde ise iki sözleşmenin süreleri ayrı takip edilmelidir.
İMM neleri kapsar, neleri kapsamaz?
İMM poliçesi 8 ana teminat kalemini kapsar; 8 durum ise teminat dışıdır. En sık atlanan kapsam dışı hâl: Sigortalı aracınızda oluşan hasar; kendi aracınızın onarımı kasko poliçesinden yürür
Kapsam dahilinde
- Üçüncü kişilerin bedeni zararlarında zorunlu teminat limitini aşan tedavi gideri, sürekli sakatlık ve destekten yoksun kalma tazminatları
- Karşı araçta ve üçüncü kişilerin mallarında oluşan maddi zararın, zorunlu poliçe limitinin üzerinde kalan bölümü
- Zarar gören araç için hükmedilen değer kaybının limit üstünde kalan kısmı
- Aynı kazada birden çok kişinin zarar görmesi nedeniyle kaza başına limitin tükenmesi hâlinde açıkta kalan talepler
- Aracınızda taşınan yolcuların limit üstü bedeni zararları — poliçede araç içi teminat seçilmişse
- Manevi tazminat talepleri — yalnızca poliçeye özel şart olarak eklenmişse
- Sorumluluk talebi yargıya taşındığında poliçe şartları çerçevesinde üstlenilen dava ve savunma giderleri
- Çekilen römork veya karavanın yol açtığı zararlar — poliçede ayrıca belirtilmişse
Kapsam dışı
- Sigortalı aracınızda oluşan hasar; kendi aracınızın onarımı kasko poliçesinden yürür
- Zorunlu trafik sigortası teminatı içinde kalan dilim — trafik poliçeniz bulunmasa dahi bu tutar İMM ödemesinden düşülür
- Sürücünün kendi bedeni zararları; sürücü, kendi sorumluluk poliçesinde üçüncü kişi sayılmaz
- Sigorta ettirenin eşi, usul ve füruu ile birlikte yaşadığı yakınlarının bu sıfatla ileri sürdüğü talepler
- Seçilen limitin de üzerine çıkan tazminat; limitsiz teminat alınmadıysa aşan kısım yeniden işletene döner
- Alkollü, uyuşturucu etkisinde ya da geçerli sürücü belgesi olmadan kullanım sırasında doğan sorumluluk
- Yarış, hız denemesi ve bunlara hazırlık niteliğindeki sürüşler sırasında verilen zararlar
- Aracın çalınmasından sonra hırsız veya izinsiz kullanan kişi tarafından üçüncü kişilere verilen zararlar
Limitsiz İMM her zararı sınırsız ödemek anlamına gelmez
İMM kimler için gerekli?
Şehirlerarası yolda çok kilometre yapanlar: Yüksek hızda meydana gelen kazalarda ağır yaralanma ve ölüm olasılığı artar.
Şehirlerarası yolda çok kilometre yapanlar
Yüksek hızda meydana gelen kazalarda ağır yaralanma ve ölüm olasılığı artar. Bedeni zarar tazminatlarının zorunlu teminat sınırını aşma ihtimali en çok bu kullanım profilinde görülür.
Yolcu taşıyan araç işletenleri
Servis, minibüs ve taksi gibi araçlarda tek bir kazadan çok sayıda hak sahibi doğar. Kaza başına limit, kişi sayısı arttıkça hızla tükenir ve fark işletene kalır.
Ağır vasıta ve çekici işletenleri
Tonaj ve taşınan yük, zincirleme kazalarda zararın büyüklüğünü katlar. Aynı anda birden çok araca ve kişiye zarar verme olasılığı bu sınıfta belirgin biçimde yüksektir.
Ticari filo sahibi şirketler
İşletenin hukuki sorumluluğu tüzel kişiliğe yönelir ve limit üstü tazminat doğrudan şirket bilançosuna yazılır. Filoda İMM tek tek araç kararı değil, bütünsel bir risk yönetimi kararıdır.
Ailesinde genç sürücü bulunan araç sahipleri
Aracı paylaşan yeni ehliyetli sürücülerde kusurlu kaza olasılığı istatistiksel olarak yüksektir. Ortaya çıkan sorumluluk ise ruhsat sahibi olarak sizde kalır.
Malvarlığı görünür olan işletenler
Konut, arsa, ticari işletme veya maaş geliri bulunan kişilerde limit üstü tazminat kolayca icra takibine dönüşür. İMM, bu riski kişisel varlıklardan çıkarıp poliçeye aktarır.
İMM fiyatını ne belirler?
Primi en çok etkileyen unsur: Seçilen teminat limitleri. Maddi ve bedeni limitler yükseldikçe prim artar; bedeni tarafta limitsiz seçeneğe geçmek, fiyatı en çok değiştiren tercihtir. Bu sayfada tutar verilmez; prim sigorta şirketinin değerlendirmesiyle belirlenir.
| Etken | Prime etkisi |
|---|---|
| Seçilen teminat limitleri | Maddi ve bedeni limitler yükseldikçe prim artar; bedeni tarafta limitsiz seçeneğe geçmek, fiyatı en çok değiştiren tercihtir. |
| Araç içi teminatın dahil edilmesi | Taşınan kişilerin limit üstü bedeni zararlarının kapsama alınması riski genişletir ve primi yukarı çeker. |
| Aracın kullanım tarzı | Yolcu taşımacılığı, ticari kullanım ve ağır vasıta, tek kazadan doğacak talep sayısını artırdığı için ayrı fiyatlanır. |
| Sürücü profili | Sürücünün yaşı ve ehliyet kıdemi, kusurlu kaza olasılığı üzerinden değerlendirmeye girer. |
| Araç segmenti ve motor gücü | Yüksek performanslı araçlarda hem çarpma şiddeti hem de karşı tarafta oluşacak zararın büyüklüğü tahmini yükselir. |
| Kasko ile birlikte düzenlenmesi | Ek teminat olarak yazıldığında fiyatlama kasko paketinin bütünü üzerinden yapılır; bağımsız poliçede teminat kendi başına değerlendirilir. |
| Geçmiş sorumluluk hasarları | Daha önce üçüncü kişilere verilmiş ağır zararlar, yenilemede hem primi hem sunulacak limit seçeneklerini etkileyebilir. |
Neden burada fiyat yazmıyoruz?
İMM için hangi belgeler gerekir?
Poliçe için 6 belge gerekir; ilki: Taşıt ruhsatı (motorlu araç tescil belgesi)
- Taşıt ruhsatı (motorlu araç tescil belgesi)
- Sigorta ettirenin T.C. kimlik numarası; şirket araçlarında vergi kimlik numarası
- Yürürlükteki zorunlu trafik sigortası poliçesinin numarası ve bitiş tarihi
- Ek teminat olarak ekleniyorsa kasko poliçesinin bilgileri
- Talep ettiğiniz maddi ve bedeni limitler ile araç içi kapsam tercihi
- Yolcu taşıyan araçlarda ruhsattaki koltuk sayısı ve kullanım tarzı bilgisi
Limit aşımı olan bir kazada İMM nasıl işletilir?
İMM dosyası, zorunlu trafik sigortası dosyasının üzerine kurulur.
İMM dosyası, zorunlu trafik sigortası dosyasının üzerine kurulur. İki süreç paralel yürüdüğü için zorunlu poliçe tarafında atlanan bir adım, İMM ödemesini de doğrudan geciktirir.
- 1
Kazayı resmî kayda geçirin
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda kolluk tutanağı zorunludur. 112'yi arayın, araçların konumunu değiştirmeyin; bedeni zarar dosyalarında kusur tespiti bu tutanağa dayanır.
- 2
İki teminatı birlikte ihbar edin
Zorunlu trafik poliçenizle aynı anda İMM teminatını da bildirin. İMM kaskoya ek olarak yazıldıysa ihbarı kasko dosya numarası üzerinden açtırın ve limit üstü talep beklendiğini not düşürün.
- 3
Tebligat ve talepleri gecikmeden iletin
Zarar görenden gelen ihtarname, dava dilekçesi, icra takibi veya bilirkişi raporu elinize ulaşır ulaşmaz sigortacıya ulaştırın. Kaçırılan bir süre hem savunma hakkını hem teminatı riske atar.
- 4
Sigortacının onayı olmadan sorumluluk kabul etmeyin
Zarar görenle doğrudan anlaşmak, tazminat tutarını kabul etmek veya kendi cebinizden ödeme yapmak sigortacıyı bağlamayabilir. Uzlaşma girişimlerini önce şirkete bildirin.
- 5
Zorunlu teminatın tükendiğini belgeleyin
İMM yalnızca zorunlu sınırın üzerindeki farkı öder. Trafik sigortacısının ödeme dekontu, uzlaşma tutanağı veya mahkeme kararı, limit aşımının kanıtı olarak dosyaya girer.
- 6
Dava sürecini sigortacıyla birlikte yürütün
Sorumluluk davalarında sigortacı, poliçe şartları çerçevesinde savunmayı üstlenebilir veya davaya katılabilir. Kendi vekilinizi görevlendirmeden önce şirketin yönlendirmesini yazılı olarak isteyin.
İMM alırken sık yapılan hatalar
En sık yapılan hata: İMM'yi kaskonun doğal bir parçası saymak Doğrusu: Kasko sizin aracınızın hasarını, İMM karşı tarafın limit üstü zararını öder.
İMM'yi kaskonun doğal bir parçası saymak
Kasko sizin aracınızın hasarını, İMM karşı tarafın limit üstü zararını öder. Aynı poliçede yer almaları ikisini tek teminat hâline getirmez; poliçede İMM satırının bulunduğunu ve limitini kontrol edin.
Limitsiz ifadesini her zarar türü için geçerli varsaymak
Limitsizlik çoğu üründe yalnızca üçüncü kişilerin bedeni zararlarını kapsar. Maddi limit ve araç içi kapsam ayrıca yazılıdır; özel şartları okumadan sınırsız korunduğunuzu düşünmeyin.
Zorunlu trafik poliçesini ihmal edip İMM'ye güvenmek
İMM ödemesi, zorunlu teminat tutarı düşülerek hesaplanır. Trafik poliçeniz yoksa o dilim size kalır; ayrıca poliçesiz araç kullanmanın idari yaptırımı bağımsız olarak işler.
Yalnızca maddi limiti yüksek tutmak
Limit aşımı asıl olarak bedeni zararlarda yaşanır. Maddi tarafı güçlendirip bedeni limiti düşük bırakan bir tercih, riskin gerçekten büyüdüğü tarafı açıkta bırakır.
Araç içindeki yolcuları otomatik olarak kapsamda saymak
Birçok üründe teminat araç dışındaki üçüncü kişilerle sınırlıdır. Düzenli olarak aile bireyi, çalışan veya öğrenci taşıyorsanız araç içi teminatın poliçeye eklendiğini teyit ettirin.
Kaskoyu iptal ederken veya şirket değiştirirken İMM'yi unutmak
Ek teminat olarak yazılan İMM, ana poliçe sona erdiğinde kendiliğinden düşer. Yeni poliçede aynı limitlerin ve araç içi tercihinin yer aldığını yazılı olarak doğrulayın.
İMM hakkında sık sorulan sorular
İMM zorunlu mu?
Trafik sigortasının limiti yetmezse ne oluyor?
Limitsiz İMM gerçekten sınırsız mı?
İMM kendi aracımın hasarını öder mi?
Kazada ben yaralanırsam İMM devreye girer mi?
İMM'yi kaskomdan farklı bir şirketten alabilir miyim?
İMM'den ödenen hasar hasarsızlık indirimimi etkiler mi?
Manevi tazminat İMM'den karşılanır mı?
Araç içindeki yolcularım için de geçerli mi?
Zorunlu limitler her yıl güncelleniyorsa İMM limitimi de değiştirmeli miyim?
İlgili hizmetler
Zorunlu Trafik Sigortası
Karayollarında üçüncü kişilere verilen zararları karşılayan, kanunen zorunlu sorumluluk sigortası.
İnceleKasko Sigortası
Aracınızın kendi hasarını, çarpma, yanma, çalınma ve doğal afet risklerine karşı güvence altına alan isteğe bağlı sigorta.
İnceleFerdi Kaza Koltuk Sigortası
Araçtaki sürücü ve yolcuları kaza sonucu ölüm ve sakatlık risklerine karşı güvenceye alan teminat.
İnceleTicari Araç / Filo Sigortası
Birden çok ticari aracı tek poliçe altında toplayan, yönetimi ve maliyeti kolaylaştıran filo çözümü.
İncele
İMM ile ilgili rehber yazıları
Trafik sigortası fiyatını ne belirler, hasarsızlık indirimi nasıl korunur?
Trafik sigortası primini araç sınıfı, il, sürücü profili ve en çok da hasarsızlık basamağı belirler. Her hasarsız yıl basamağı yükseltir, bildirilen her hasar düşürür. Küçük bir hasarı bildirmek, indirimin kaybı nedeniyle sonraki yıllarda hasarın kendisinden pahalıya gelebilir; bu hesabı bildirmeden önce yapmak gerekir.
5 dk okumaDar kasko mu genişletilmiş kasko mu?
Kasko paketleri arasındaki fark fiyattan değil, teminat listesinden ve muafiyet yapısından gelir. Dar kasko genellikle çarpma, yanma ve çalınmayı kapsar; genişletilmiş paketler ikame araç, mini onarım, muafiyetsiz cam ve yurt dışı gibi teminatlar ekler. Doğru seçim aracın değerine, park koşullarına ve kullanım sıklığına bağlıdır.
5 dk okumaHasar dosyası reddedilirse ne yapılır?
Hasar reddedildiğinde ilk adım ret gerekçesini yazılı olarak istemektir; sözlü ret üzerine itiraz kurulamaz. Gerekçe elinize geçtikten sonra sigorta şirketine yazılı ve gerekçeli bir itiraz yapılır. Sonuç değişmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur. SEDDK ise uyuşmazlığı çözmez, yalnızca şirketin davranışını denetler.
5 dk okuma
Kaynaklar
- Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
- Türkiye Sigorta Birliği (TSB)
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Karayolları Trafik Kanunu ve sigorta mevzuatı
Son güncelleme: . Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; poliçe özel ve genel şartları esastır. Teminat kapsamı, muafiyet ve limitler sigorta şirketine ve seçilen ürüne göre değişir.
İMM için teklif alın
Anlaşmalı şirketlerden gelen teklifleri teminat ve muafiyet farklarıyla birlikte karşılaştırmalı olarak sunarız.