Kısa cevap
Kısaca
- Maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda tutanak kendi aranızda doldurulabilir.
- Yaralanma, alkol, ehliyetsizlik veya anlaşmazlık varsa kolluk çağrılması zorunludur.
- Kroki en çok atlanan alandır; kusur değerlendirmesi büyük ölçüde ona dayanır.
- İmzasız veya eksik imzalı tutanak işlem görmeyebilir.
- Fotoğraf tutanağın yerine geçmez ama onu güçlendirir; araçları kaldırmadan çekin.
- Tutanağı doldurduktan sonra en kısa sürede sigortacıya bildirin.
Ne zaman kendimiz doldurabiliriz?
Yalnızca maddi hasarlı, yaralanmasız ve tarafların kusur konusunda anlaştığı kazalarda. Bu şartlardan biri bile eksikse kolluk çağrılması gerekir.
| Durum | Kim tutar |
|---|---|
| Maddi hasar, taraflar anlaşmış | Taraflar kendi aralarında |
| Yaralanma veya ölüm var | Kolluk — zorunlu |
| Sürücülerden biri alkollü | Kolluk — zorunlu |
| Sürücünün ehliyeti yok veya sınıfı uygun değil | Kolluk — zorunlu |
| Araçlardan biri sigortasız | Kolluk — zorunlu |
| Kamu malına zarar verilmiş | Kolluk — zorunlu |
| Taraflar kusurda anlaşamıyor | Kolluk |
| Sürücülerden biri olay yerinden ayrılmış | Kolluk |
Şüphedeyseniz kolluk çağırın
Tutanak adım adım nasıl doldurulur?
Önce güvenliği sağlayın, sonra araçları kaldırmadan fotoğraflayın, ardından tutanağı doldurup her iki taraf da imzalayın. İmzasız tutanak işlem görmez.
Kaza tespit tutanağı adımları
Güvenliği sağlayın
Reflektörü koyun, dörtlüleri yakın. Trafiği tehlikeye atan bir konumdaysanız önce güvenliği sağlayın, fotoğrafı sonra düşünün.
Araçları kaldırmadan fotoğraflayın
Genel görünüm, araçların birbirine göre konumu, hasarlı bölgeler, yol işaretleri ve fren izleri. Bu fotoğraflar kroki tartışmasında belirleyici olur.
Karşı tarafın belgelerini kaydedin
Ruhsat, ehliyet ve poliçe bilgilerini fotoğraflayın. Poliçe numarası ve sigorta şirketi adı zorunlu alanlardır.
Krokiyi birlikte çizin
Yolu, şeritleri, araçların geliş yönlerini ve çarpışma noktasını gösterin. Kuzey yönünü veya bir sabit referansı (durak, tabela) ekleyin.
Kaza anını kısa ve nesnel yazın
Yorum değil olay yazın: "sağ şeritten sola geçerken sol şeritteki araca çarptı" gibi. Kusur beyanı yapmak zorunda değilsiniz.
Her iki taraf da imzalasın
İmzasız veya tek imzalı tutanak işlem görmeyebilir. İmzalamadan önce yazılanları okuyun.
Nüshaları paylaşın ve sigortacıya bildirin
Her tarafta bir nüsha kalmalı. Poliçenizdeki ihbar süresi içinde sigortacınıza bildirin.
Kroki neden bu kadar önemli?
Kusur değerlendirmesi büyük ölçüde krokiye dayanır. Eksik veya belirsiz bir kroki, kusur oranının aleyhinize belirlenmesine yol açabilir.
Tutanağı inceleyen kişi olay yerinde değildi. Elindeki tek görsel bilgi krokidir. Şeritlerin, yön oklarının ve çarpışma noktasının nerede olduğu, kusurun kimde olduğu sorusunun cevabını doğrudan etkiler.
Krokide bulunması gerekenler:
- Yol ve şeritler, varsa orta refüj
- Her iki aracın geliş yönü (ok ile)
- Çarpışma noktası
- Trafik işaretleri, ışık, yaya geçidi
- Sabit bir referans noktası (durak, tabela, bina)
- Araçların kaza sonrası durduğu konum
Fotoğraf krokiyi tamamlar
En sık yapılan hatalar neler?
İmza eksikliği, kroki boşluğu ve poliçe bilgisinin yazılmaması en sık görülen üç hatadır. Üçü de tutanağın işlem görmesini geciktirir veya engeller.
| Hata | Sonucu |
|---|---|
| Tek taraflı imza | Tutanak işlem görmeyebilir |
| Kroki boş veya belirsiz | Kusur değerlendirmesi aleyhinize sonuçlanabilir |
| Poliçe numarası yazılmamış | Karşı tarafın sigortasına ulaşmak zorlaşır |
| Araçlar hemen kaldırılmış, fotoğraf yok | Kusur tartışmasında dayanak kalmaz |
| Kusur beyanı hararetle tartışılmış | Anlaşma bozulur, kolluk çağırmak gerekir |
| Bildirim geciktirilmiş | İhbar süresi aşılırsa tazminat azaltılabilir |
Olay yerinden ayrılmayın
Anlaşmalı servis mi, kendi servisim mi?
Anlaşmalı serviste onarım bedeli doğrudan sigorta şirketi tarafından ödenir ve süreç hızlıdır. Anlaşmasız serviste ise genellikle bedeli siz ödeyip sonra tahsil edersiniz; ayrıca eksik ödeme riski doğar.
Kaza sonrası ilk ayrım, aracın nerede onarılacağıdır. Bu tercih hem cebinizden çıkacak tutarı hem de sürecin uzunluğunu belirler.
| Ölçüt | Anlaşmalı servis | Anlaşmasız servis |
|---|---|---|
| Ödeme | Şirket doğrudan servise öder | Genellikle önce siz ödersiniz |
| Onay süreci | Servis şirketle doğrudan görüşür | Fatura ve belgeleri siz iletirsiniz |
| Eksik ödeme riski | Düşük | Eksper takdiri fatura altında kalabilir |
| Parça tercihi | Poliçe şartına göre orijinal/eşdeğer | Sınırlama yine poliçeden gelir |
| Süre | Genellikle daha kısa | Belge trafiği nedeniyle uzayabilir |
Onarıma başlamadan önce onay alın
Onarım mı pert mi kararı nasıl veriliyor?
Onarım maliyeti, aracın hasar öncesi rayiç değerine göre belirlenen eşiği aşarsa araç pert sayılır ve onarılmaz; sigortacı aracın değerini öder, hurdası (sovtaj) sigortacıya kalır.
Bu karar eksper raporuna dayanır ve tazminatın biçimini tamamen değiştirir. Onarımda aracınız size döner; pertte araç gider, yerine para gelir.
Pert kararında bilinmesi gerekenler:
- Esas alınan değer poliçedeki bedel değil, hasar tarihindeki rayiç değerdir
- Sovtajı kendinizde tutmak isterseniz tazminattan sovtaj değeri düşülür
- Pert kaydı, aracın gelecekteki satış değerini kalıcı olarak etkiler
- Karara itiraz edilebilir; ikinci bir eksper görüşü istenebilir
Tutanaktan sonra ne oluyor?
Tutanak sigortacıya iletilir, dosya açılır ve eksper görevlendirilir. Kusur oranı belirlendikten sonra ödeme kusurlu tarafın sigortası üzerinden yapılır.
Tutanak sonrası süreç
Bildirim
Poliçedeki ihbar süresi içinde sigortacınıza bildirin. Gecikme, tazminatın azaltılması sebebi olabilir.
Dosya açılışı
Tutanak, fotoğraflar ve poliçe bilgileriyle dosya açılır.
Eksper incelemesi
Hasarın nedeni, kapsamı ve tutarı tespit edilir. Rapora itiraz edebilirsiniz.
Kusur oranı ve ödeme
Kusur oranına göre ödeme yapılır. Kusur karşı taraftaysa değer kaybı da talep edilebilir.
Anlaşmazlık hâlinde
Şirkete yazılı başvuru yapın; olumsuz yanıt veya süresinde yanıt alamama hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.
Sıkça sorulan sorular
Tutanağı doldurmazsak ne olur?
Karşı taraf tutanağı imzalamak istemiyorsa?
Tutanakta kusuru kabul etmek zorunda mıyım?
Park hâlindeyken çarpılmışsam ne yapmalıyım?
Eksper raporuna itiraz edebilir miyim?
Tutanağı kaç gün içinde bildirmeliyim?
İlgili sigorta hizmetleri
İlgili yazılar
Değer kaybı talebi: süreç ve tahkim yolu
Değer kaybı, kazaya karışan aracın onarılsa bile piyasa değerinde oluşan azalmadır ve kusurlu tarafın trafik sigortasından talep edilir. Kendi kaskonuzdan istenemez. Şirkete yazılı başvuru yapılır; ret veya süresinde yanıt alamama hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilebilir. Bu yol mahkemeye göre genellikle daha hızlı sonuçlanır.
5 dk okumaHasar dosyası reddedilirse ne yapılır?
Hasar reddedildiğinde ilk adım ret gerekçesini yazılı olarak istemektir; sözlü ret üzerine itiraz kurulamaz. Gerekçe elinize geçtikten sonra sigorta şirketine yazılı ve gerekçeli bir itiraz yapılır. Sonuç değişmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur. SEDDK ise uyuşmazlığı çözmez, yalnızca şirketin davranışını denetler.
5 dk okuma